ANDRZEJ POMIAN
Papież niezłomny
 W
dziejach Kościoła katolickiego było wiele znakomitych postaci,
które kształtowały jego sprawy, jego doktryny, ustrój i postępowanie.
Do ich grona dołączył Jan Paweł II. Był filozofem, świetnym
znawcą religii katolickiej i dziejów Kościoła, mówcą, aktorem,
a nadto poetą i dramaturgiem. Na wszystkich tych polach odznaczał
się dużymi osiągnięciami. Uczestnik Podziemia podczas okupacji
niemieckiej, jako arcybiskup metropolita krakowski od roku
1964 i od roku 1967 kardynał, kierował swoją diecezją mocną
ręką i był nieugięty w stosunku do ówczesnych władz reżymowych.
Obok starszego o 19 lat księdza Stefana Wyszyńskiego, arcybiskupa
warszawskiego i gnieźnieńskiego, prymasa Polski, w niesłychanie
trudnych warunkach walczył o prawa wiernych i narodu. Jako
taki znany był kardynałom w Rzymie i dlatego w roku 1978 został
wybrany na papieża, jako pierwszy Polak i pierwszy nie-Włoch
od roku 1522.
W 1979, niespełna rok po tym wyborze, odwiedził Polskę i
w przemówieniu w Warszawie zawołał, nic sobie nie robiąc z
obecności przedstawicieli władz komunistycznych: "Nie lękajcie
się!" Było to hasło do dalszej wzmożonej walki z narzuconym
Polsce przez Moskwę rządem.
To warszawskie wystąpienie Papieża zmieniło bieg historii.
Komunizm upadł w Europie wskutek wewnętrznych sprzeczności,
przy czym powstała w 1980 r. Solidarność przyśpieszyła tempo
wypadków. Pod tym względem rola Papieża i Polaków była ogromna,
dotychczas nie wszędzie doceniona.
Jan Paweł II w kierowaniu Kościołem był dość konserwatywny,
nie zerwał z przeszłością. Przed wojną Kościół nie zalecał
wiernym czytania Starego Testamentu, choć należał on do ksiąg
kanonicznych. Jan Paweł II przywrócił Stary Testament, ale
zgodnie z nauką Jezusa wprowadził pewne zmiany do zasad obowiązujących
w Kościele.
Był przeciwny wielu praktykom współczesnego życia: rozwodom,
kontroli urodzeń i spędzaniu płodu. Utrzymał, z przekonaniem,
celibat księży katolickich. Był też przeciwny wyświęcaniu
kobiet na księży. Przyznawał im inne zadania.
Z kolei w sprawach społecznych poglądy zmarłego Papieża były
wręcz nowoczesne. Głosił konieczność sprawiedliwości społecznej.
Sprzeciwiał się jednak walce z bronią o prawa robotników.
Był przeciwny tzw. teologii wyzwolenia uprawianej przez część
kapłanów w Ameryce Środkowej i Południowej. Przeciwstawiał
się wszędzie stosowaniu przemocy, uważał, że zmiany powinny
następować metodami pokojowymi. Wypowiadał się przeciwko wielu
objawom kapitalizmu amerykańskiego. Widział w nim liczne błędy,
przede wszystkim nadmierne zmaterializowanie życia codziennego.
Ani kapitalizm gospodarczy, ani tzw. socjalizm, czyli gospodarka
państwowa, nakazowa, mu nie odpowiadały. Pragnął połączenia
wolności ze sprawiedliwością. Bronił upośledzonych i krzywdzonych.
Zwalczał zależność człowieka od ślepych sił gospodarczych
i społecznych.
Jako głowa Kościoła katolickiego przeprowadził prawdziwą
rewolucję moralną. Wśród wiernych, nie bez udziału kleru,
a nawet władz Kościoła, za winnych śmierci Jezusa na krzyżu
uważało się przede wszystkim Żydów, nie tylko Sanhedryn kapłański,
lecz po prostu - Żydów. Było to jednym ze źródeł obecnego
we wszystkich krajach chrześcijańskich antysemityzmu. Jan
Paweł II zerwał z tym poglądem i z tą praktyką. Jego zdaniem
Żydzi jako naród nie ponoszą odpowiedzialności za śmierć Chrystusa.
Uznał ich za naszych starszych braci. Odwiedził nawet synagogę.
Odwiedził też i meczet. Wyciągnął rękę do Kościoła anglikańskiego
i do prawosławnych. Nie doprowadził do zjednoczenia chrześcijan,
to jest zadanie dla jego następców, jeśli jest to rzecz do
osiągnięcia. Wzorem Jezusa głosił miłość do wszystkich ludzi:
białych, czarnych, żółtych, wierzących i niewierzących.
Odbył więcej podróży zagranicznych niż wszyscy papieże razem
wzięci do jego czasu. Zdobył wszędzie przyjaciół, którzy odczuli
teraz boleśnie jego odejście. Swoją obecnością na tronie apostolskim
przyniósł niemało narodowi polskiemu. Podniósł go na duchu
i zdobył dla niego dużo sympatii na świecie.
W historii XX wieku obok legionu wybitnych było dwóch wielkich
Polaków: Józef Piłsudski i Karol Wojtyła. Pierwszy zwycięstwem
nad bolszewikami w roku 1920 utrwalił na lat dwadzieścia porządek
wersalski i utrzymał Wilsonowską mapę Europy, co ma i teraz
duże znaczenie. Karol Wojtyła zmienił Kościół katolicki i
zaszczepił ludziom wiarę w lepszą przyszłość.
Wiek XX uchodził za najgorszy w dotychczasowych dziejach
ludzkości. Był wiekiem dwóch straszliwych wojen światowych,
nazizmu i sowietyzmu, Hitlera, Lenina i Stalina. Jan Paweł
II ukazał inne oblicze XX wieku: tryumfu chrześcijańskiego
ducha w stosunku do bliźniego, do każdego człowieka. I to
jest jego zwycięstwo.
|
