Przegląd Polski 8 kwietnia 2005

Pamięci Papieża Jana Pawła II

• Kalendarium życia i posługi duszpasterskiej Karola Wojtyły - Papieża Jana Pawła II
• Papież niezłomny - Andrzej Pomian
• Żabką przez Atlantyk - Marek Kusiba

Kalendarium życia i posługi duszpasterskiej Karola Wojtyły
- Papieża Jana Pawła II

18 maja 1920

Karolowi i Emilii z Kaczorowskich Wojtyłom, zamieszkałym w Wadowicach, urodził się syn, któremu na chrzcie dano imię Karol.

Karol Wojtyła współreżyseruje wystawioną w wadowickim Domu Katolickim Nie-Boską komedię Zygmunta Krasińskiego; gra rolę Henryka.

Zapisuje się na polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Rozpoczyna pracę jako robotnik w krakowskim kamieniołomie Solvay.

Rozpoczyna studia na tajnych kompletach Wydziału Teologicznego UJ jako kleryk konspiracyjnego seminarium duchownego.

Anonimowy debiut literacki: w miesięczniku Głos Karmelu ukazuje się poemat Pieśń o Bogu ukrytym. Wojtyła pisał wiersze co najmniej od 18. roku życia. W 1939 r. napisał pierwszy dramat Dawid (niezachowany). Inne dramaty (m.in. Brat naszego Boga, rzecz o bracie Albercie) opublikowano i wystawiono dopiero, gdy autor został papieżem. Natomiast poezję i prozę poetycką drukowały od 1950 r. Tygodnik Powszechny i Znak.

Przyjmuje święcenia kapłańskie.

Wyjeżdża na dalsze studia do Rzymu.

Na Rzymskim Uniwersytecie Dominikańskim "Angelicum" broni pracy doktorskiej "Pojęcie wiary u św. Jana od Krzyża".

Po powrocie do Polski otrzymuje nominację na wikarego w Niegowici koło Wieliczki.

Zostaje wikarym, a potem duszpasterzem akademickim parafii św. Floriana w Krakowie (do 1958 r.).

Rada Wydziału Teologicznego UJ przyjmuje habilitację ks. Wojtyły na podstawie pracy "Próba opracowania etyki chrześcijańskiej według systemu Maxa Schelera".

Rozpoczyna wykłady na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

Otrzymuje Odznakę Turystyki Pieszej. Wycieczki górskie, a także szlakami wodnymi, łączy z duszpasterstwem młodzieży.

Zostaje krakowskim biskupem pomocniczym; jest najmłodszym członkiem Episkopatu Polski.

Podpisanie do druku książki bp. Wojtyły Miłość i odpowiedzialność.

Zostaje wikariuszem kapitulnym archidiecezji krakowskiej.

Bp Wojtyła wyjeżdża na Sobór Watykański II. Podczas obrad jest jednym z najbardziej aktywnych polskich biskupów.

Zostaje arcybiskupem metropolitą krakowskim.

Ogłoszenie "Orędzia biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim"; Wojtyła był jednym z redaktorów tego dokumentu.

Karol Wojtyła zostaje mianowany kardynałem.

Podpisanie do druku książki Osoba i czyn, swoistej syntezy tomizmu i fenomenologii.

W kościele św. Mikołaja i w bazylice oo. Franciszkanów w Krakowie Wojtyła mówi o wypadkach na Wybrzeżu: "Na dobro wspólne składa się atmosfera wolności rzeczywistej, do końca niczym nietamowanej i w żaden sposób niekwestionowanej, niezagrożonej".

W Warszawie, w mieszkaniu Bohdana Cywińskiego, kard. Wojtyła spotyka się z członkami Komitetu Obrony Robotników.

W Krakowie kardynał przypomina o śmierci Stanisława Pyjasa, chwali młodzież, która zbojkotowała krakowskie juwenalia, krytykuje ton prasy partyjno-rządowej.

Rok 1978

Po raz pierwszy od 1522 r. papieżem nie zostaje Włoch. Wybrano Polaka, Karola Wojtyłę.

Na placu św. Piotra Jan Paweł II wypowiada słowa stanowiące motyw przewodni pontyfikatu: "Nie bójcie się, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi i Jego zbawczej władzy! Otwórzcie granice państw, systemów ekonomicznych i politycznych, szerokie dziedziny kultury, cywilizacji, rozwoju!".

Rok 1979

Pierwsza podróż ewangelizacyjna: Dominikana, Meksyk, Bahamy. Jan Paweł II kwestionuje radykalny nurt teologii wyzwolenia, a zarazem kładzie nacisk na poszanowanie praw człowieka i sprawiedliwość społeczną.

Ogłoszenie pierwszej encykliki Jana Pawła II Redemptor hominis (Odkupiciel człowieka). "Rola Kościoła jest służebna, gdyż Kościołowi nie wolno szukać siebie dla samego siebie. (...) Drogą Kościoła jest człowiek".

Pierwsza pielgrzymka do ojczyzny. 2 czerwca w homilii na pl. Zwycięstwa Papież wzywa: "Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!". Orędzie niepodległości duchowej Jan Paweł II głosi w Gnieźnie, Częstochowie i Krakowie. W Auschwitz występuje w imieniu wszystkich narodów, "których prawa są zapoznawane i gwałcone". Po raz pierwszy od 40 lat, stojąc w kilkusettysięcznych tłumach, ludzie mogli usłyszeć słowa prawdy i otuchy. Papież niemal wprost dokonywał druzgocącej oceny komunizmu.

Rok 1980

Podróż do Afryki (Zair, Kongo, Kenia, Ghana, Górna Wolta, Wybrzeże Kości Słoniowej). Msza w Kinszasie zgromadziła milion ludzi.

Podróż do Brazylii. W faweli Vidigal w Rio de Janeiro Papież ponownie odrzuca marksizujący radykalizm teologiczny: "Kościół ubogich nie chce służyć wywoływaniu napięć i wzniecaniu walk między ludźmi".

Depesza Jana Pawła II do prymasa Wyszyńskiego z zapewnieniem o modlitwie, "aby Episkopat Polski ze swym Prymasem na czele (...) mógł również i tym razem dopomóc temu Narodowi w ciężkim zmaganiu się o chleb powszedni, o sprawiedliwość i zabezpieczenie jego nienaruszalnych praw do własnego życia i rozwoju".

Podróż do RFN. W przemówieniu do przedstawicieli Kościoła ewangelickiego Jan Paweł II porównał się do Lutra: "Reformator kilka wieków temu przybył do Rzymu jako pielgrzym, a dziś biskup Rzymu przybywa jako pielgrzym do duchowych spadkobierców Marcina Lutra".

Encyklika o miłosierdziu Bożym Dives in misericordia (Bogaty w miłosierdzie).

List Papieża do przywódcy ZSRR Leonida Breżniewa: "Wydarzenia mające miejsce w Polsce w ostatnich miesiącach zostały wywołane nieuchronną koniecznością gospodarczej przebudowy kraju, co wymaga równocześnie przebudowy moralnej opartej na świadomym zaangażowaniu, w duchu solidarności, wszystkich sił całego społeczeństwa. Ufam, że zrobi Pan wszystko, co w Pana mocy, żeby rozładować obecne napięcie, aby polityczna opinia publiczna została uspokojona w kwestii tego delikatnego i pilnego problemu".

Rok 1981

Audiencja dla Lecha Wałęsy i kierownictwa "Solidarności".

Podróż do Filipin i Japonii. W Manili Papież mówi, że Kościół katolicki uznaje wszystkie elementy prawdy i dobra zawarte w hinduizmie, buddyzmie i islamie.

Zamach na placu św. Piotra. Papieża ugodziły trzy kule, konieczna była natychmiastowa operacja. Jeden ze sprawców zamachu, młody Turek Mehmet Ali Agca, został ujęty, inni uciekli. Agca należał do faszyzującej organizacji Szare Wilki; do dziś nie wiadomo, czyim był narzędziem.

Encyklika Laborem exercens (Wykonując pracę), pierwsza z poświęconych kwestiom społecznym.

Wprowadzenie stanu wojennego w Polsce. Papież mówi na placu św. Piotra: "Nie może być przelewana polska krew, bo przelano jej zbyt wiele, zwłaszcza w czasie ostatniej wojny. Trzeba uczynić wszystko, aby w pokoju budować przyszłość ojczyzny".

Tak jak w Polsce na wezwanie podziemnej Solidarności, wigilijne świece zapłonęły w oknie Papieża.

Rok 1982

Podróż do Brazylii i Argentyny. W rozmowach z rządem Argentyny Papież porusza sprawę zaginięcia ok. 15 tys. osób (ofiar junty wojskowej).

Po raz pierwszy Papież przyjmuje Dalajlamę, duchowego przywódcę buddystów tybetańskich.

Kanonizacja o. Maksymiliana Kolbego w Watykanie.

Rok 1983

Pielgrzymka do Ameryki Środkowej. W rządzonej przez marksizujący reżim Nikaragui dochodzi do skandalu - podczas mszy w Managui reżimowi aktywiści skandują: "Niech żyje władza ludowa!". Papież reaguje, wołając: "Cisza!".

Druga pielgrzymka do ojczyzny. W Częstochowie w kazaniu do młodzieży Jan Paweł II zapewnia: "Wiem o waszych cierpieniach, o waszej trudnej młodości, o poczuciu krzywdy i poniżenia, o jakże często odczuwanym braku perspektyw na przyszłość". Ostatniego dnia wizyty spotyka się z Lechem Wałęsą.

Papież odwiedza w więzieniu Ali Agcę. Po rozmowie z zamachowcem powiedział: "Pan dał mi - a myślę, że nie tylko mnie, ale także jemu - łaskę, byśmy się spotkali jak ludzie i jak bracia".

Rok 1984

Podróż do Kanady. W Montrealu Papież spotkał się z ponad 2 tys. dzieci w wieku 10-12 lat.

Rok 1985

Encyklika Slavorum Apostoli (Apostołowie Słowian), ogłoszona z okazji 1100. rocznicy śmierci św. Metodego.

Pielgrzymka do Afryki (Togo, Wybrzeże Kości Słoniowej, Kamerun, Republika Środkowej Afryki, Zair, Kenia, Maroko). W Maroku Papież wygłasza przemówienie do 80 tys. młodych muzułmanów.

Rok 1986

Podróż do Indii. Jan Paweł II odwiedza jeden z prowadzonych przez Matką Teresę z Kalkuty przytułków dla najuboższych.

Wizyta w synagodze rzymskiej. Papież mówi: "Jesteście naszymi braćmi umiłowanymi i w pewien sposób można by powiedzieć: naszymi starszymi braćmi".

Encyklika o Duchu Świętym Dominum et Vivificantem (Pana i Ożywiciela).

Rok 1987

Encyklika Redemptoris Mater (Matka Odkupiciela).

Podróż do RFN. Beatyfikacja Edyty Stein - siostry Teresy Benedykty od Krzyża. Urodzona w rodzinie żydowskiej Edyta Stein przyjęła religię katolicką i wstąpiła do klasztoru Karmelitanek. Zginęła zagazowana w Auschwitz. "Z jej narodem i za jej naród poszła siostra Teresa Benedykta od Krzyża na zagładę" - mówi Papież.

Pielgrzymka do ojczyzny. W przemówieniu na Zamku Królewskim Jan Paweł II akcentuje "podmiotowość człowieka i narodu". W Szczecinie mówi o ofiarach permisywizmu moralnego. Na Westerplatte przypomina młodzieży o zagrożeniach, jakie niesie klimat relatywizmu.

Rok 1988

Encyklika Sollicitudo rei socialis (Troska o sprawy społeczne).

List papieski Mulieris dignitatem o godności i powołaniu kobiety. Jan Paweł II potępia męską dominację nad kobietami, lecz również przejmowanie przez kobiety męskich wzorów zachowań, sprzeczne z ich powołaniem macierzyńskim.

Rok 1989

Pierwsza pielgrzymka Papieża do państw skandynawskich.

Do Watykanu przybywa z wizytą Michaił Gorbaczow. Papież wyraża nadzieję, że władze ZSRR zagwarantują "wszystkim wierzącym możliwości pełnego korzystania z wolności religijnej, która jest fundamentem wszystkich innych wolności".

Rok 1990

Papież odwiedza Czechosłowację; po raz pierwszy przybywa do kraju postkomunistycznego. Prezydent Vaclav Havel wita go słowami: "Uczestniczę w cudzie".

Encyklika o działalności misyjnej Redemptoris missio (Misja Odkupiciela).

Rok 1991

Encyklika Centesimus annus (Setna rocznica) poświęcona problemom katolickiej doktryny społeczno-ekonomicznej po upadku komunizmu.

Przesłaniem kolejnej pielgrzymki do Polski jest dekalog. W Kielcach i Radomiu Papież podejmuje kwestię aborcji: "Czy jest taka ludzka instancja, czy jest taki parlament, który ma prawo zalegalizować zabójstwo niewinnej i bezbronnej ludzkiej istoty?".

Ponownie w Polsce. Papież odwiedza grób rodzinny w Krakowie i Wadowice, w Częstochowie spotyka się z milionem młodych pielgrzymów przybyłych z całego świata na obchody Światowego Dnia Młodzieży.

Rok 1992

Podczas kolejnej pielgrzymki do Afryki Papież prosi mieszkańców tego kontynentu o wybaczenie "okrutnej zniewagi", jaką był handel czarnymi niewolnikami.

Jan Paweł II podpisuje nowy Katechizm Kościoła Katolickiego.

Rehabilitacja Galileusza skazanego w 1633 r. za głoszenie teorii Kopernika.

Rok 1993

List do arcybiskupa Sarajewa wzywający zgwałcone przez Serbów Bośniaczki, by przemieniły "akt przemocy w akt miłości". Dokument wywołał kontrowersje - odczytano go jako apel, by zgwałcone kobiety nie przerywały ciąży.

W Castel Gandolfo spotkali się Jan Paweł II i naczelny rabin Izraela Israel Meir Lau; po raz pierwszy rozmawiają ze sobą reprezentanci obu religii na tak wysokim szczeblu.

Encyklika Veritatis splendor (Blask prawdy). Papież ostrzega, że relatywizm poznawczy i etyczny prowadzi do zacierania różnicy między dobrem a złem.

Rok 1994

W liście do biskupów Jan Paweł II opowiada się przeciw kapłaństwu kobiet.

Ukazuje się książka Jana Pawła II Przekroczyć próg nadziei, która wkrótce stanie się światowym bestsellerem.

Wizyta w Chorwacji. W Zagrzebiu Papież wzywa narody byłej Jugosławii, by sobie wzajemnie wybaczyły.

Włoski dziennik La Stampa publikuje wywiad z Papieżem: "Zwolennicy kapitalizmu w jego skrajnej postaci mają skłonność do zamykania się na to, co komunizm zrobił dobrego - na jego wysiłki dla zapobiegania bezrobociu, troskę o ubogich".

W liście Tertio millennio adveniente (Na progu trzeciego tysiąclecia) Papież wzywa Kościół do rachunku sumienia: "Istnieje bolesny rozdział, do którego dzieci Kościoła muszą wrócić w duchu skruchy. To przyzwolenie, zwłaszcza w pewnych wiekach, na nietolerancję, a nawet przemoc w służbie prawdy".

Pierwszy w historii papieski List do dzieci całego świata.

Rok 1995

Encyklika Evangelium vitae (Ewangelia życia) potępia aborcję, eutanazję, samobójstwa, a także sztuczne zapłodnienie i eksperymenty na embrionach.

Wizyta w Czechach. Papież odprawia też mszę w polskim Skoczowie. Mówi: "Pod hasłami tolerancji w życiu publicznym i w środkach masowego przekazu szerzy się nieraz wielka, może coraz większa nietolerancja. Odczuwają to ludzie wierzący. Zauważa się tendencję do spychania ich na margines życia społecznego, ośmiesza się i wyszydza to, co dla nich stanowi nieraz największą świętość".

Encyklika Ut unum sint (Aby stanowili jedno) poświęcona jedności Kościoła.

Rok 1996

Polskie wydanie autobiografii Jana Pawła II Dar i tajemnica - w 50. rocznicę moich święceń kapłańskich. Książka staje się bestsellerem w wielu krajach.

Rok 1997

Pielgrzymka do Polski. We Wrocławiu Jan Paweł II mówi: "Prawdziwa wolność wymaga ładu. Chodzi przede wszystkim o ład moralny, ład w sferze wartości, ład prawdy i dobra. (...) Gdy w sferze moralnej panuje chaos i zamęt, wolność umiera, człowiek z wolnego staje się niewolnikiem - niewolnikiem instynktów, namiętności czy pseudowartości". W Legnicy apeluje o troskę o najbiedniejszych. Papież kanonizuje królową Jadwigę i franciszkanina Jana z Dukli.

W przemówieniu do uczestników watykańskiego sympozjum "Korzenie antyjudaizmu w środowisku chrześcijańskim" Jan Paweł II potępił antysemityzm.

Rok 1998

Pielgrzymka na Kubę. Papież mocno apelował o respektowanie praw człowieka, wolności i sprawiedliwości społecznej, lecz równocześnie krytykował drapieżny kapitalizm i liberalizm. Wystąpił do Fidela Castro o zwolnienie więźniów politycznych, ale też do USA o zniesienie embarga.

Pielgrzymka do Nigerii. W rozmowie z prezydentem Sani Abachą Papież mówił o łamaniu praw człowieka w tym kraju, a kardynał Sodano przekazał rządowi listę 60 więźniów politycznych.

Pielgrzymka do Chorwacji. Beatyfikacja kard. Alojzije Stepinaca, więźnia reżimu komunistycznego, wzbudziła kontrowersje. W latach II wojny światowej Stepinac nie potępił otwarcie prohitlerowskiego państwa chorwackiego za prześladowania Serbów i Żydów.

Kanonizacja Edyty Stein - karmelitanki Teresy Benedykty od Krzyża.

Encyklika Fides et ratio (Wiara i rozum). Abp Józef Życiński, który prezentował ją na konferencji prasowej w Watykanie, wymienił trzy postawy intelektualne, które krytykuje Papież: nihilizm i czysty pragmatyzm oraz prymitywny fundamentalizm oparty na dosłownym odczytaniu Biblii.

Podczas mszy na placu św. Piotra z okazji 20-lecia pontyfikatu i 40-lecia sakry biskupiej Jan Paweł II dokonał w homilii osobistego rachunku sumienia: "Czy byłeś gorliwym i czujnym nauczycielem wiary w Kościele? Czy próbowałeś przybliżać współczesnym ludziom wielkie dzieła Soboru Watykańskiego II? Czy próbowałeś zadowolić oczekiwania wierzących w Kościele i ten głód prawdy, który daje się odczuć w świecie poza Kościołem?".

Rok 1999

Podróż do Meksyku i USA. Meksykanie przyjęli Papieża entuzjastycznie. Jan Paweł II wystąpił przeciw egoizmowi krajów bogatych, podpisał dokument Synodu Biskupów dla Ameryki, zawierający m.in. krytykę neoliberalizmu.

Pielgrzymka do ojczyzny, rekordowa pod względem czasu trwania i liczby odwiedzonych miejscowości. W parlamencie Papież powiedział, że "integracja Polski z Unią Europejską jest od samego początku wspierana przez Stolicę Apostolską". Stwierdził też, że Polska poczyniła wielkie postępy na drodze rozwoju gospodarczego, zarazem jednak mocno akcentował niedolę bezrobotnych i ubogich. W Starym Sączu kanonizował księżnę Kingę.

Uroczyste podpisanie w Augsburgu katolicko-luterańskiej deklaracji o zasadniczej zgodności w doktrynie o usprawiedliwieniu (zbawieniu). Ten z trudem osiągnięty konsensus dotyczy kwestii, która cztery wieki wcześniej podzieliła zachodnie chrześcijaństwo.

Apel do rządzących, "by z okazji milenium osiągnęli międzynarodowe porozumienie w sprawie zniesienia kary śmierci".

Papież wyraził głęboki żal z powodu śmierci ks. Jana Husa, spalonego na stosie w 1415 r. decyzją soboru w Konstancji.

Rok 2000

Pielgrzymka do Egiptu. Papież modlił się przy krzewie na Synaju, utożsamianym z krzakiem, z którego Bóg przemówił do Mojżesza. Stwierdził, że dekalog dany Mojżeszowi zawiera "jedyne prawdziwe podstawy dla życia jednostek, społeczeństw i narodów".

Nabożeństwo ekspiacyjne, którego punktem kulminacyjnym było wyznanie win Kościoła rozpisane na głosy Papieża i siedmiu kardynałów. Modlono się o wybaczenie grzechów narzucania prawdy siłą, naruszania jedności Kościoła, grzechów popełnionych w stosunku do Izraela, wyznawców innych religii, słabszych grup społecznych, takich jak imigranci i Cyganie, kobiet, ubogich, odepchniętych.

Pielgrzymka do Ziemi Świętej: Jordanii, Izraela i Autonomii Palestyńskiej. Podczas mszy w Betlejem po kazaniu Papież poczekał chwilę, aż z pobliskiego meczetu rozlegnie się śpiew muezzina. Ten gest został przyjęty z uznaniem przez muzułmanów, którzy wraz z przewodniczącym Autonomii Palestyńskiej Jaserem Arafatem przybyli na nabożeństwo. Po mszy Papież odwiedził obóz uchodźców palestyńskich. 23 marca w Instytucie Yad Vashem złożył hołd ofiarom Zagłady. Ostatniego dnia pielgrzymki modlił się pod Ścianą Płaczu. Jak to czynią Żydzi, włożył w szczelinę muru kartkę z modlitwą: "Boże naszych ojców, Ty wybrałeś Abrahama i jego potomstwo, aby objawić swe Imię narodom. Jesteśmy głęboko zasmuceni postępowaniem tych, którzy w ciągu historii spowodowali cierpienia Twoich dzieci. Prosząc Cię o przebaczenie, chcemy zobowiązać się do prawdziwego braterstwa z narodem Przymierza".

Kanonizacja Faustyny Kowalskiej, polskiej zakonnicy-mistyczki przekazującej orędzie o Miłosierdziu Bożym.

Rok 2001

Bezprecedensowa nominacja aż 44 kardynałów, w tym dwóch Polaków - kurialisty abp. Zenona Grocholewskiego i metropolity lwowskiego abp. Mariana Jaworskiego.

Najliczniejsza w dziejach beatyfikacja: wyniesienie na ołtarze 233 obrońców Kościoła zamordowanych podczas wojny domowej w Hiszpanii.

Pielgrzymka na Ukrainę. Kościół prawosławny podległy patriarchatowi moskiewskiemu do końca sprzeciwiał się wizycie. W Kijowie i we Lwowie Jan Paweł II przewodniczył liturgiom w dwu obrządkach - greckokatolickim (bizantyjsko-ukraińskim) i łacińskim. Lwowska msza zgromadziła milion wiernych.

Rok 2002

Na spotkaniu z kardynałami i biskupami USA poświęconemu sprawie księży-pedofilów Papież oznajmił, że "jest zdruzgotany faktem, że księża i osoby duchowne, których powołaniem jest pomagać ludziom, same wywołały skandal".

Krótka pielgrzymka do ojczyzny - jak się okaże - ostatnia. W krakowskich Łagiewnikach Papież poświęcił Sanktuarium Bożego Miłosierdzia głoszonego za pośrednictwem św. Faustyny. Na Błoniach podczas mszy z udziałem 2,5 mln wiernych potępił "hałaśliwą propagandę liberalizmu, wolności bez prawdy i odpowiedzialności".

Kanonizacja Josemarii Escrivy de Balaguera, założyciela Opus Dei.

Rok 2003

Przemówienie do korpusu dyplomatycznego: "Wojna nigdy nie jest czymś nieuchronnym, jest zawsze porażką ludzkości". W późniejszych wypowiedziach Papież nie kryje krytycznego stosunku do interwencji USA w Iraku.

Watykańska i krakowska prezentacja poematu Papieża Tryptyk rzymski. Zdaniem Czesława Miłosza Tryptyk to wielka poezja.

Encyklika Ecclesia de Eucharistia (O Eucharystii w życiu Kościoła).

W pielgrzymce narodowej do Rzymu przybyli prezydent Aleksander Kwaśniewski i wielu biskupów. Na trzy tygodnie przed referendum akcesyjnym Papież wypowiada historyczne słowa: "Europa potrzebuje Polski, Polska potrzebuje Europy".

Podczas mszy w bośniackim mieście Banja Luka Papież przeprosił za winy katolików popełnione na ludności muzułmańskiej i prawosławnej, apelując o pojednanie.

Podróż na Słowację. Papież porusza się wyłącznie na wózku, widać, że cierpi. W Bratysławie beatyfikuje dwoje męczenników reżimu komunistycznego - biskupa Vasila Hopkę i siostrę Zdenkę Schelingovą.

Papież zapowiada na 21 października konsystorz i ogłasza nazwiska 30 nowych kardynałów (nazwisko jednej z osób zachowuje w tajemnicy). Wśród przyszłych kardynałów jest Polak ks. Stanisław Nagy, emerytowany profesor KUL-u.

Rok 2004

Papież nazwał rozszerzenie Unii Europejskiej o 10 nowych państw "ważnym etapem historii Europy".

Podczas audiencji generalnej w Auli Pawła VI odbyła się uroczystość pożegnania przez Jana Pawła II słynnej ikony Matki Bożej Kazańskiej, którą watykańska delegacja przekazała prawosławnemu patriarsze Moskwy i Wszechrusi Aleksemu II.

Siedmiogodzinna pielgrzymka Jana Pawła II do sanktuarium maryjnego w Loreto we Włoszech. Podczas mszy z udziałem ponad 200 tys. ludzi beatyfikował dwoje świeckich działaczy włoskiej Akcji Katolickiej oraz hiszpańskiego księdza.

Rok 2005

Jan Paweł II napisał w przesłaniu do uczestników uroczystości w 60. rocznicę wyzwolenia hitlerowskiego obozu Auschwitz-Birkenau, odczytanym przez nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Józefa Kowalczyka, że nie wolno nikomu przejść obojętnie wobec tragedii Zagłady.

Wieczorem przewieziono Papieża do rzymskiej kliniki Gemellego. Przyczyną hospitalizacji były powikłania pogrypowe, które spowodowały zaburzenia w oddychaniu.

Papież opuścił szpital i powrócił do Watykanu. Ostre zapalenie krtani i tchawicy, które było przyczyną hospitalizacji, zostało wyleczone - poinformował Watykan.

W przesłaniu odczytanym podczas mszy św. w bazylice św. Piotra z okazji Światowego Dnia Chorego Papież prosił o modlitwę w swojej intencji.

Jan Paweł II pojawił się w południe na spotkaniu z wiernymi na modlitwie Anioł Pański. Ojciec Święty pozdrowił zgromadzonych na placu wiernych ze okna swego apartamentu.

Pielgrzymi zgromadzeni w Auli Pawła VI obejrzeli na telebimach krótkie wystąpienie i pozdrowienia Jana Pawła II transmitowane z biblioteki papieskiej. Wbrew wcześniejszym zapowiedziom Papież nie ukazał się w oknie swego apartamentu, by pozdrowić wiernych na placu Świętego Piotra.

Powrót do kliniki Gemellego z powodu nawrotu objawów grypy. Wieczorem lekarze przeprowadzili zabieg tracheotomii.

Późnym popołudniem Jan Paweł II powrócił do Watykanu po osiemnastu dniach pobytu w rzymskiej klinice. Całą trasę przebył oświetlonym mikrobusem, pozdrawiając wiwatujących ludzi. Na placu Świętego Piotra Papieża witały tłumy wiernych.

W Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego Jan Paweł II na prawie kwadrans pojawił się w swym oknie i udzielił błogosławieństwa urbi et orbi. Nie zdołał jednak przemówić do wiernych. Po raz pierwszy w dziejach pontyfikatu Papież nie złożył życzeń w kilkudziesięciu językach.

Wieczorem rzecznik Watykanu Joaquin Navarro-Valls poinformował, że Jan Paweł II ma wysoką gorączkę spowodowaną infekcją dróg moczowych. Papież przyjął sakrament namaszczenia chorych.

Stan zdrowia papieża pogorszył się. Rano Ojciec Święty przyjął wiatyk - komunię świętą udzielaną w obliczu śmierci. W intencji Papieża modlili się wierni w kościołach na całym świecie.

O godzinie 9:37 wieczorem czasu rzymskiego Jan Paweł II zmarł.

komentarze, opinie, sugestie - kliknij tutaj aby wysłać e-mail