HALINA BARBARA KLEIN
Dokad biegniesz
corko Mnemozyny?
Dosc czesto na lamach prasy literackiej, podczas autorskich
spotkan tocza sie dyskusje o poezji; bywaja kontrowersyjne,
prowokacyjne. Jedni podwazaja sens poetyckiej tworczosci,
drudzy zapewniaja o potrzebie jej istnienia. Kto ma racje?
Pytanie to pozostaje bez odpowiedzi. Ale sam fakt, ze przedmiotem
dyskusji bywa tworczosc poetycka, nastraja optymistycznie
i inspirujaco. Ci, ktorzy poezje tworza, oraz ci, ktorzy o
niej pisza, sa uczestnikami niniejszej wymiany opinii.
Halina Barbara Klein: - Minely bezpowrotnie czasy, kiedy poeta bywal wieszczem i trubadurem swego narodu. Kryzys wiary w harmonie swiata, wartosci moralne i duchowe oddala poete od masowego odbiorcy, skazuje go na elitarnosc, czesto - na niezrozumienie. Doswiadczenia nieustannych wojen, miedzynarodowe konflikty dowodza, iz nie poezja, ale przede wszystkim nauka i polityka kreuja wspolczesny swiat. Dewaluacja slowa moze miec uzasadnienie: slowo jest tylko znakiem mysli, podczas kiedy barwa, ksztalt i dzwiek zakodowane sa w naturze, maja w niej swoje punkty odniesienia. Wobec tego, do czego sprowadza sie rola wspolczesnego poety?
 Jacek
Lukasiewicz (poeta, krytyk literacki - Wroclaw): - Funkcje
poezji tak bardzo sie nie zmienily. To swiat sie zmienil,
a poezja pelni i zapewne pelnic bedzie w nowym swiecie swoje
dawne role. Jest to swiat uniformizowanej wyobrazni, zuniformizowanej
kultury masowej, ktorej jezykiem przemawia do nas reklama.
Zalewa nas potok informacji. Niezwykle staje sie zwykle, a
kolejne wielkie katastrofy, wzdete trupy i masy ginacych z
glodu uchodzcow nie przeszkadzaja w trawieniu. Poezja zas
jest ze swojej natury inaczej niezwykla. Ma stwarzac, stwarza
oazy prawdziwie niezwykle w roznobarwnej, pstrokatej i czesto
nie do zniesienia zwyklosci. Wydobywa indywidualnosc osob
i zjawisk. Zawsze w naszej kulturze byla czyms odswietnym
dla poety i dla czytelnika.
Poeci - niezaleznie, czy sluchaja glosow z gory, z dolu, z wlasnego serca czy z wlasnych trzewi, czy sa wzniosli, czy tez zartuja ze wszystkiego, slusznie czy nieslusznie - czuja sie odkrywcami. Piszacy wiersz na ogol pragnie oddac to, co w nim (piszacym) jest wyjatkowe, niepowtarzalne. Obrazy przeksztalca w slowa i wydobywa je ze slow po to, by przekazac swoje zadziwienie tym, co istotnie ujrzal. Poeta w swiecie desakralizowanym nie moze poslugiwac sie naiwnie dotychczasowymi jezykami sacrum. Ale nie rezygnuje - mysli o tym wciaz, jak Tadeusz Rozewicz, do poznej starosci, jak niedawno Mieczyslaw Jastrun, jak obecnie Czeslaw Milosz - do starosci jeszcze pozniejszej.
 Anna
Frajlich (poetka - Nowy Jork):- Glebsza analiza literatury
wykazuje, ze bycie wieszczem lub trubadurem narodu nie jest
naturalna funkcja poety, jest to zwykle funkcja narzucona
przez okolicznosci, czesto ze szkoda dla samej poezji. Nie
sadzilabym, ze kryzys wiary w harmonie swiata szkodzi poezji
w jakis szczegolny sposob. Najwieksi poeci zawsze zywili sie
kryzysami; jakkolwiek bolesne, byly one wlasnie inspiracja.
Nie widze, aby wspolczesny poeta mial odgrywac jakas specjalnie
inna role niz ta, jaka odgrywal zawsze. Dzieki swojej wrazliwosci,
talentowi i innym tworczym mozliwosciom poeta stara sie wyrazic
zwatpienia, kryzysy i bole swego czasu. Tak jak zawsze. Poezja
jest i nie jest elitarna. Istnieje w czlowieku potrzeba odnalezienia
swoich problemow egzystencjalnych w sztuce i poezja wraz z
muzyka i sztukami pieknymi bedzie odpowiadala na te potrzeby.
Kazdy czlowiek taka potrzebe odczuwa, nie kazde-mu jest dane
dostapic spelnienia tej potrzeby.
 Boguslaw
Zurakowski (poeta, krytyk literacki - Krakow): - Sygnaly
plynace od intelektualistow swiadcza o potrzebie powrotu do
podstawowych wartosci humanistycznych. Odkrywa sie aksjologiczna
strukture czlowieka, ktora istnieje zawsze, nawet wowczas,
gdy podmiot ludzki nie zdaje sobie z tego sprawy. Zaznacza
sie potrzeba powrotu w sztuce do wysoko zorganizowanego jezyka;
jezyk "obrazkowy", stosowany przez media, okazuje sie niewystarczajacym
narzedziem przekazywania skomplikowanych aktow poznania. Poezja,
ktora ulega modzie prymitywizujacej przekaz wiedzy o czlowieku,
oznacza abdykacje artysty. Ci poeci, ktorzy nie rezygnuja
z podazania droga wskazywana przez wartosci, ktorzy podejmuja
trud i ryzyko inicjacji, we wspolczesnych warunkach cywilizacyjnych
nadal sa "wieszczami". Gdyby ich zabraklo, ambitny odbiorca
literatury zmuszony bylby do poprzestawania na odbiorze dziel
tylko dawnych tworcow, traktujac wspolczesnych pisarzy podobnie,
jak oni traktuja czlowieka, to jest - niepowaznie. Formy wypowiedzi
zmieniaja sie, ale nie zmienia sie istota poezji. Gdy czytamy
epos o Gilgameszu sprzed 3,5 tysiaca lat, widzimy, ze istota
literackosci nie zmienia sie w sposob zasadniczy. Przeciwnie,
czytelnik ma do czynienia z niezmiennymi wartosciami, ktorych
nosicielami sa jezyk utworu i wykreowane postacie. Tak wiec
misja poety nie moze zdewaluowac sie, choc niektorzy autorzy
chcieliby sie do tego przyczynic. Uleganie gustom publicznosci
(kiedys nazywalo sie to pisaniem "pod publiczke") prowadzi
do tworzenia poezji rozrywkowej. Wowczas pojawienie sie poety
wywoluje "smiech na sali". Poezja zawierajaca wartosci niezdewaluowane,
gdyby byla naglasniana w mediach w sposob taki, jak trzeciorzedne
twory sztuki masowej, z pewnoscia mialaby inny odbior. Za
skazanie na milczenie prawdziwej sztuki odpowiedzialne sa
media, ktore w demokracji sa wladza skuteczniejsza niz wladza
polityczna. Upowszechnianie przez media prymitywnych form
przekazu sprawia wrazenie "dewaluacji slowa", o ktorej pani
mowi. Jesli nie zmienia sie zasady doboru materialu kulturowego
w mediach i jesli nie zmieni sie medialnej edukacji, bedziemy
ciagle narzekac na marginalizacje sztuki slowa. Wspolczesny
poeta, tak jak jego protoplasci - stoi na strazy wartosci
slowa. A poniewaz slowo poetyckie ma wspolne korzenie z religia,
mozna owa role nazwac "kaplanska".
Poeta po czesci odwoluje sie do potocznych sformulowan czy stereotypow, lecz po to, by je podwazac. Z drugiej strony odwoluje sie do wielkich mitow czy archetypow, by konfrontowac je ze wspolczesna swiadomoscia. W efekcie - poeta, animujac hipostazy wartosci, wzmacnia poczucie sensu bytowania. Przypomne, ze niezbywalna funkcje poety w "czasie marnym" okreslal kiedys Heidegger. Odwolywanie sie filozofow do poezji jest sygnalem, ktory trzeba rozumiec...
 Regina
Grol (krytyk literacki - Buffalo): - W pewnym sensie zmiany
cywilizacji oddalily, jak pani twierdzi, "poete od masowego
odbioru jego tworczosci", ale mozna tez twierdzic, ze w niektorych
sytuacjach go przyblizyly. Mysle o nowych, poteznych mozliwosciach
rozpowszechniania poezji przez Internet czy tez inne media.
Wiem, ze moi studenci, ktorych czesto nie stac na zakup ksiazek,
znajduja duzo poezji w Internecie i ogladaja tasmy wideo z
poezja mowiona. Ponadto nie mozna lekcewazyc odbywajacych
sie juz z duza regularnoscia poetry slams, z ktorych
wynika, ze ludzie nie tylko sa "glodni" poezji, ale ze coraz
wiecej osob pisze wiersze. Na temat ich poziomu i jakosci
nie wypowiadam sie. Nie mozna uogolniac sytuacji. Sa jeszcze
kraje, gdzie poezja zachowala swoja wage i role spoleczna.
Choc w USA jest ona raczej na marginesie zainteresowan spoleczenstwa,
w Polsce poeci tacy jak Milosz czy Szymborska nadal ciesza
sie wielka popularnoscia i wielkim autorytetem moralnym. Odnosi
sie to nawet do niezyjacych poetow, jak Adam Mickiewicz czy
Zbigniew Herbert. Zauwazylam ponadto w Polsce wzrost popularnosci
poetek, i to nie tylko na lamach prasy czy w wydaniach ksiazkowych.
Jesienia ubieglego roku np., w ramach Dni Literatury odbyly
sie w Palacu Ujazdowskim w Warszawie spotkania z licznie reprezentowanymi
poetkami i sale wypelnione byly po brzegi.
Status oraz rola poety zmienily sie, tzn. nie ma chyba ani w Polsce, ani w USA poety pretendujacego do roli "wieszcza", ale poeci nadal docieraja do nas i przekazuja caly wachlarz wazkich tresci, nawet jesli jest to poezja liryczna, konfesyjna i pozornie bardzo prywatna. Rola "wieszcza" czesto zbytnio obarczala poete, moze wiec to dobrze, ze teraz poeci przemawiaja we wlasnym imieniu, a nie w imieniu narodu. Ich osobiste doswiadczenie, przemyslenia czy odkrycia zblizaja nas, czytelnikow, do prawdy.
- Prestizowe nagrody Nobla raz po raz dowodza, iz poezja potrzebna jest swiatu; czlowiekowi, ktory w chaosie cywilizacji chocby na chwile odkryje wlasne wnetrze i tegoz wnetrza sprzecznosci. Obok poetow gloszacych zmierzch poezji sa ci, ktorzy wciaz tworza lub tworzac wierzyli, ze poezja ma znaczacy udzial w odkrywaniu wartosci slowa, a wiec - w dochodzeniu do prawdy. "Stracilem wiare w to, ze poezja moze naprawic swiat. Ale jeszcze peta sie we mnie zludzenie, ze wlasnie poezja jest proba narzucenia odrobiny ladu i stwarza mozliwosc komunikowania sie z ludzmi przy pomocy zapisanego wzruszenia" (Zbigniew Herbert). Co Panstwo sadzicie o tym?
Anna Frajlich: - Nie martwilabym sie wcale, ze poezja nie naprawi swiata. Gdyby dac wladze poetom, byliby oni takimi samymi despotami, jak inni. Pamietamy slowa Wielkiej Improwizacji: Co ja zechce, niech wnet zgadna,/Spelnia, tym sie uszczesliwia./A jezeli sie sprzeciwia/Niechaj cierpia i przepadna. Ale podzielam wiare Herberta, ze poezja "stwarza mozliwosc komunikowania sie z ludzmi przy pomocy zapisanego wzruszenia". Stwarza mozliwosc partycypowania w misterium zycia, bo sztuka wyraza to, co niewyrazalne, a wiec niejako obniza stopien naszej frustracji, ze nie mozemy nieprzeniknionej tajemnicy zycia przeniknac. A kiedy obnizamy stopien frustracji, przywracamy "odrobine ladu". Cokolwiek pod tym pojeciem rozumiemy.
Jacek Lukasiewicz: - Poeta zawsze jest przekonany, iz zostal wybrany. I czuje sie niezrecznie, gdy dokola widzi dziesiatki tysiecy publikujacych swoje wiersze, z trudem rozroznialne, monotonne. A kazdy z nich przeciez musi wierzyc w swoje wybranstwo, a moze tylko wyjatkowosc, jedynosc. Wspomnialem o Rozewiczu; to on glosil smierc poezji, a poeci, ktorzy ja glosza - musza miec i maja bardzo wielkie przekonanie o jej i o swojej misji. Sa tacy, ktorzy chca po prostu przekazac swoje wzruszenie. I to zupelnie wystarczy. Bo nie o samo wzruszenie chodzi (w czasie pisania wiersza wzruszamy sie bardziej wlasnie czynnoscia tworcza), lecz o jego przyczyne: o obraz, widok, uczucie, milosc, smutek, zal, smierc. To, co mnie wzrusza, pokazuje sie w wierszu jakby glebiej i obiektywnej - w nowy sposob, od nowej strony. W swojej indywidualnosci, niespotykalnosci. Przekazuje wiec urode swiata, wartosc istnienia, tego poszczegolnego, ktore szanuje. I wtedy wiersz jest aktem szacunku. Odkrywaniem zawsze nowego posrod slow i posrod nieustajacego gwaru swiata. Jakze czesto myli sie ten gwar z dialogiem. Ale nawet gubiac sie w tym gwarze, poeta gubi sie po to, by jego wiersz z gwaru czerpiacy stal sie oden odrebny. Ceni te odrebnosc. Piesci ja (byle nie zanadto!).
Regina Grol: - Nie ulega watpliwosci, ze poezja potrzebna jest swiatu i ze sluzy w bardzo wazny oraz zasadniczy sposob lepszemu zrozumieniu nas samych jako istot ludzkich. W pelni zgadzam sie z Herbertem. Przerazajaca jest mysl o swiecie bez poezji... Bylby to swiat zubozony, swiat robotow, swiat splycony przez li tylko technologiczne rozwiazania. Wlasnie poezja - zarowno pisanie, jak i jej odbior - pozwala nam wybic sie ponad poziom mechanicznego, rutynowego funkcjonowania i kaze nam zastanowic sie nad sensem naszego zycia.
Boguslaw Zurakowski: - Nalezy wyraznie rozroznic swiat mediow i swiat poezji. Analizujac swiat mediow mozna by przypuszczac, ze poezja niemal nie istnieje. Tesknota za poezja w spoleczenstwie polskim jest jednak tak przemozna, ze kazdego roku kilkadziesiat tysiecy ludzi wyglasza wiersze podczas roznych imprez recytatorskich. A legion domoroslych tworcow probuje na sposob poetycki artykulowac intymne doznania. Podobnie jest w innych krajach, na przyklad w Indiach, gdzie skala tego zjawiska jest wieksza, proporcjonalnie do wielkosci tego panstwa. A w Stanach Zjednoczonych? Spojrzmy, ilu ludzi studiuje pisarstwo na uczelniach i wydzialach literackich (pomijajac oczywiscie studentow filozofii). Swiadczy to o potrzebie komunikacji artystycznej, potrzebie, ktorej media nie sa w stanie sprostac, gdyz ich decydenci przyjmuja najzupelniej bledne zalozenie, iz literatura artystyczna nie jest nikomu potrzebna. Kultywuje sie w mediach niewybredne teksciarstwo i widowisko, w ktorych ludzie smieja sie sami z siebie. Tymczasem jezyk codzienny, nie wzbogacany przez upowszechnianie prawdziwej poezji, staje sie coraz bardziej prostacki. W obieg wchodzi metaforyka marginesu spolecznego, subkultury wieziennej, a niektore media, w tym czasopisma, sankcjonuja taki jezyk, czyniac go narzedziem komunikacji.
Wracajac do slow Herberta... Trzeba pamietac, ze Herbert pozostal do konca zycia czlowiekiem ruchu oporu (przeciwko komunizmowi). W jego wierszach znajdujemy cien tego, co w osobowosci zostalo uformowane przez podziemie w czasach okupacji. Z przytoczonych tu slow wynika, ze wierzyl w naprawienie swiata przez poezje. Wiara zas jest trescia przekazu wierzeniowego, czyli mitu. Ow mit zawiera sie w ontogenezie Herberta. Przeciez cala dojrzala tworczosc poety zawiera probe odzyskania ladu w dramatycznych warunkach "czasu marnego", ktory byl czasem totalitaryzmu, czasem pogardy dla czlowieka. Poezja Herberta jest wyraziscie osadzona w historii kultury srodziemnomorskiej i historii cywilizacji Europy Srodkowej. Zyjacy i tworzacy w sytuacji zachodniej Thomas S. Eliot, tez bedacy "klasycysta", proponowal "lad" w sposob bardziej uniwersalistyczny. W perspektywie poezji Herberta widzimy pieklo polityki, w perspektywie poezji Eliota - pieklo hedonistycznej cywilizacji. Jednak na rowni poezja Eliota i Herberta ostrzegaja przed kleska kultury "wysokiej".
Liryka potrzebna jest czlowiekowi szczegolnie teraz, w czasach postepujacej uniformizacji. Niepowtarzalny jezyk poetycki odkrywa nam wnetrze czlowieka. I co sie okazuje? Czlowiek jest nie tylko tym, kim jest, ale jest takze tym, kim chce byc. Poetycka wiedza o czlowieku przerasta mozliwosci nauki, gdyz nauka posluguje sie glownie narzedziem poznawczym logiki. Poetycka wiedza o czlowieku wynika z intuicji i ogarnia calosc czlowieka.
- W mysl autonomicznych praw rozwoju kazdej sztuki forma wypowiedzi tworcy ulega nieustannej zmianie. "Zawsze byla poezja zwiazana z losem ludzkim, dopowiadala go i sadzila w swoich instancjach, tak roznych od instancji ziemskich, iz moglo sie wydawac, ze jest tylko tworem wyobrazni, zespala sie z zyciem plemion, narodow, ludzkosci, byla tworem okolicznosci i stawala ponad nimi..." (Mieczyslaw Jastrun). Jaki powinien byc jezyk poety XXI wieku, by poezja nie zatracila swojej istoty i wyjatkowosci?
Regina Grol: - Przy tak niezwyklym tempie zmian naszej cywilizacji nie sposob nawet przewidziec, jak potocza sie dalej losy poezji. Juz teraz siega ona do nowych form ekspresji i nowych srodkow dystrybucji. Siega tez - doslownie - do najdalszych zakatkow swiata. Czesto wydaje mi sie, ze widze poezje w filmie, nawet w reklamach telewizyjnych. Mam wrazenie, ze bardzo utalentowani mlodzi ludzie znajduja po prostu nowe ujscia dla swych talentow. Poddaja sie komercjalizacji, ale nie do konca, bo wprowadzaja akcenty poetyckie do reklam, filmow czy programow MTV, ktore pobudzaja zarowno do myslenia, jak i do kontemplacji estetycznej. Widoczne sa duze roznice pokoleniowe. Podczas gdy srednia i starsza generacja trzymaja sie wzglednie tradycyjnych form poezji, mlode pokolenie czesto tworzy poezje, ktora przybiera postac tekstow do piosenek. Na dobra sprawe sa to czesto teksty poetyckie. Poezja ta jest czescia sztuki zintegrowanej z muzyka, gestem, tancem, obrazem, ale nadal jest poezja. Moze to nawet cykliczny powrot, bo przeciez poezja biblijna czy poezja starozytnej Grecji, nie mowiac juz o trubadurach, tez laczyla slowo poetyckie z muzyka.
Boguslaw Zurakowski: - Pisalem o tym w ksiazce Paradoks poezji. Tak, poezja powiazana jest scisle z losem czlowieka, bo jej tworzywem jest jezyk. A jezyk - jak mowi filozof - jest naszym "domem bycia". Co wiecej, nawet rozum jest jezykiem. Bez poezji nie mozna pomyslec sensownie o czlowieku, bo nie mozna wyobrazic go sobie bez jezyka. Mysle, ze poezja przyszlosci - nawet w kontaminacji z innymi dziedzinami sztuki - np. teatrem, filmem czy plastyka - zachowa w glebinowej warstwie metafizyczny sens. Albo... w ogole jej nie bedzie. Poezja musi zachowac swa tozsamosc. Innowacje jezykowe sa w poezji czyms naturalnym i zarazem nieprzewidywalnym. Jednak istota poezji zawiera sie w tym, co poza nia jest nie do pojecia. Nowa poezja pojawia sie wowczas, gdy wydaje sie, ze tworzenie wierszy nie jest juz mozliwe. Mowa poezji jest mowa wyobrazni. A wyobraznia - przekraczaniem rzeczywistosci. Czlowiek bedzie nieskonczenie przekraczal wyobraznie i zawsze bedzie tworzyl poezje. Dzieki poezji to, co niemozliwe - staje sie mozliwym. A poniewaz o przyszlosci mozna wnioskowac tylko wowczas, gdy bierzemy pod uwage przeszlosc, twierdze, ze poezja bedzie wiazala rewelacje i odkrycia z tradycja.
Anna Frajlich: - Sadze, ze jezyk poezji powinien byc adekwatny do doswiadczen danego pokolenia, czasem nawet wyprzedzac je nieco. Ale czy jest to osiagalne i w jakiej mierze, i na jakiej przestrzeni czasowej? Kto to wie? Wydaje sie, ze jedyna gwarancja jest autentycznosc jezyka, to znaczy zgodnosc poety z soba samym, inaczej mowiac - przyleganie jezyka do doswiadczenia poety. Bo uzurpacja w sztuce wzglednie szybko sie odslania.
Jacek Lukasiewicz: - Jaki powinien byc jezyk poety XXI wieku? Na szczescie jedyna odpowiedzia na takie pytanie moze byc tylko brak odpowiedzi. Nie wiemy, jaki to bedzie jezyk. To beda wiedzieli poeci XXI wieku, kolejnych jego dziesiecioleci, gdy dotknie ich laska poezji; beda tez wiedzieli ich czytelnicy. My mozemy byc tylko pewni, ze ich jezyki poetyckie beda podobne do przeszlych, ale zarazem inne. Podobne - bo poezja jest przeciez komunikacja, porozumiewaniem sie w przestrzeni i w czasie; w swych najlepszych dokonaniach nie zna granic epok ani kontynentow. Aby zas mozna bylo sie porozumiec, trzeba miec wspolny jezyk. Inne - bo dobra poezja zawsze jest nowatorska, takze ta pozornie siegajaca wstecz, cytujaca slowa przodkow, powtarzajaca wzorce kultury. Poeta jest membrana swej epoki, jej swiadomosci, jej podswiadomosci, dazen. Dobra poezja stanowi membrane niezwykle czula. Wielcy poeci sa wielkimi membranami, ogromnymi antenami, ktore skupiaja mase impulsow i przeksztalcaja je w jedno dzielo. A sredni, tacy, ktorym czasem jakis wiersz uda sie na tyle, ze stanie sie czytelnym przekazem, ze obudzi w kims wzruszenie? Kim oni sa? Czy tylko chwytajacymi sie rytmicznej mowy, staroswieckiego sposobu poetow, by wyrwac sie z anonimowosci wspolczesnego swiata? Czy tez ich ukladanie slow w rytmiczna mowe ma jakies obiektywny sens, jakas wartosc? Kazdy, kto pisze i drukuje od paru dziesiecioleci utwory poetyckie, zadaje sobie takie pytanie. I nie otrzyma odpowiedzi. Nie bedzie mial pewnosci, moze miec tylko nadzieje.
Sadze, ze poezja jest i bedzie potrzebna. Czy jednak taka, jak dzis? Przeciez dopiero od stu kilkudziesieciu lat utozsamia sie poezje z liryka, wzglednie od niedawna nie powstaja powiesci pisane wierszem, przestano mowic wierszem w dramatach, a w filmach mowi sie nim bardzo rzadko, choc czesto z bardzo dobrym skutkiem, jak w Panu Tadeuszu wyrezyserowanym przez Andrzeja Wajde. Moze wiec w XXI wieku zatrze sie granica pomiedzy wierszem lirycznym i epika, epika znowu stanie sie wierszowana? A moze zatrze sie roznica pomiedzy poezja i obrazami? Tak jak w starozytnej Grecji byla niegdys "trojjedyna chorea", w ktorej jednosc stanowily wiersz liryczny, muzyka i taniec, tak byc moze powstanie nowe polaczenie poezji z innymi sztukami? Dawnymi? Nowymi, ktore dopiero sie zrodza?
- Wobec powyzszych pytan i odpowiedzi byc moze ta mityczna scena potwierdza w jakims sensie nieuchwytnosc istoty poezji i sens jej istnienia:
"Pasterze, zmeczeni calodziennym wypasem bydla, odpoczywaja na nadmorskim wzgorzu; piekna Kaliope, patronka poezji - z harfa w dloni i laurem we wlosach - biegnie wzdluz morza. Dokad biegniesz corko Mnemozyny? - goni ja wolanie pasterzy. Jak moze im odpowiedziec ta, ktora musi strzec wszystkich, co w rymie i rytmie slowa, niby w najczystszym zwierciadle, odkrywaja niewidzialne dla innych swiaty? Jak moze wyznac im, ze spieszy sie tam, gdzie - wbrew wydobywanej z piekla rozpaczy - wie, ze bedzie istniala, i istniala, i istniala...?".
komentarze,
opinie, sugestie - kliknij
tu aby wyslac e-mail |
