Z wydarzen kulturalnych w Polsce
· Na kare "pozostania w pamieci nastepnych pokolen
dla przestrogi, ostrzezenia i swiadectwa tego, co czlowiek
moze zrobic drugiemu czlowiekowi" - skazano XX wiek podczas
sobotniej debaty - "Sad nad XX wiekiem" w Krakowie. Zorganizowano
ja w ramach obchodow jubileuszu 55-lecia powstania Tygodnika
Powszechnego. Debata miala charakter sadowego procesu karnego.
W roli oskarzyciela mijajacego wieku wystapil dominikanin
ojciec Jan Andrzej Kloczowski. Obronca byl mecenas Krzysztof
Piesiewicz, a trybunalowi przewodniczyl prof. Andrzej Zoll.
Wsrod swiadkow powolanych przez oskarzenie i obrone znalezli
sie m.in. prof. Andrzej Roszkowski, ks. prof. Michal Heller,
Ryszard Kapuscinski, Andrzej Wajda i Marek Edelman. Powolany
na swiadka oskarzenia historyk Andrzej Roszkowski mowil
o totalitaryzmie jako zbrodniczym zjawisku unikalnym dla
XX wieku Filozof ks. prof. Michal Heller stwierdzil, ze
XX wiek zupelnie znieksztalcil nauke i uzywal jej do zlych
celow. "Co my przekazemy naszym nastepcom - czy to bedzie
informacyjna papka oprawiona w wysoka technologie?" - pytal.
Ryszard Kapuscinski ubolewal nad niesprawiedliwoscia i podzialem
swiata na strefe bogata i biedna. Andrzej Wajda stwierdzil,
ze niezaleznie od wszystkich zbrodni i nieszczesc, ktore
przyniosl XX wiek, udalo mu sie zyc w swiecie ludzi, ktorzy
sprostali zadaniom nalozonym przez nasze czasy.
· Shlomo Mintz, jeden z najwybitniejszych wspolczesnych
skrzypkow, bedzie przewodniczacym Jury XII Miedzynarodowego
Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego, ktory odbedzie
sie jesienia 2001 roku. "Chcemy, aby konkurs wkroczyl w
nowa faze rozwoju. Aby jego pierwsza edycja w XXI wieku
zapewnila mu stale miejsce wsrod najlepszych konkursow skrzypcowych
na swiecie" - powiedzial prezes Towarzystwa Muzycznego im.
Henryka Wieniawskiego, Andrzej Wituski. Organizatorzy maja
nadzieje, ze poznanska impreza bedzie jednym z trzech najpowazniejszych
konkursow skrzypcowych na swiecie, obok Konkursu im. Krolowej
Elzbiety w Brukseli i Konkursu im. Piotra Czajkowskiego
w Moskwie. Zdaniem organizatorow obecnosc tak wielkiego
autorytetu we wspolczesnej muzyce, jakim jest Mintz, gwarantuje,
ze XII edycja konkursu stanie sie platforma spotkania wszystkich
najwazniejszych szkol skrzypcowych. Do konkursu zostanie
zakwalifikowanych 60 chetnych, ktorzy wczesniej przesla
jury kasety wideo z nagraniami swoich koncertow. Suma nagrod
w konkursie wyniesie 95 tysiecy dolarow. Zwyciezca konkursu
otrzyma 25 tysiecy. Konkurs im. Henryka Wieniawskiego jest
najstarszym europejskim konkursem skrzypcowym. Pierwsza
jego edycja miala miejsce w 1935 roku w Warszawie. Zwyciezyl
wowczas Ginette Neveu z Francji. Kolejny konkurs zorganizowano
w 1952 roku, a trzeci w 1957 roku w Poznaniu. Od tego czasu
Poznan jest stalym miejscem jego rozgrywania.
· Organista kosciola w Norrfjaerden w Szwecji Lars
Palo jest zdobywca pierwszej nagrody II Miedzynarodowego
Konkursu Organowego im. Feliksa Nowowiejskiego w Poznaniu.
Pierwsza nagroda, oprocz tytulu laureata, to takze 12 tys.
zlotych. Jury przyznalo dwie rownorzedne drugie nagrody
po 9 tys. zlotych dla Czecha Pavla Kohouta i Polaka Ireneusza
Wyrwy. Lars Palo ma 25 lat. Studia muzyki koscielnej ukonczyl
w 1998 roku. Jego nauczycielami byli Mattias Wager oraz
Half-Ola Ericsson. Laureat jest organista kosciola w Norrfjaerden,
gdzie znajduje sie slawna rekonstrukcja starych niemieckich
organow. Do rywalizacji w II Miedzynarodowym Konkursie Organowym
im. Feliksa Nowowiejskiego przystapilo 16 organistow z czterech
krajow. Konkurs zakonczy sie w niedziele uroczystym koncertem
laureatow.
· W Wyzszym Seminarium Duchownym w Kielcach odbyla
sie premiera Tragedyji o bogaczu i Lazarzu - przypowiesci
biblijnej z XVII wieku, wzorowanej przez anonimowego autora
gdanskiego na sredniowiecznym misterium. Sztuka ma byc prezentowana
w Kielcach podczas tegorocznego przegladu utworow o tematyce
chrzescijanskiej "Swiety Krzyz - 2000". Tragedyje o bogaczu
i Lazarzu odkryl dla kultury polskiej Aleksander Brueckner.
W 1968 roku wystawil ten utwor Teatr Wybrzeze. Kielecki
teatr klerykow dziala od 15 lat. Wystawil m.in. Hioba -
Karola Wojtyly, Drzewo - Wieslawa Mysliwskiego, Kopernika
- Romana Brandstaettera i Golgote - Jerzego Zawiejskiego.
· Przeglad polskich teatrow alternatywnych rozpoczal
sie w sobote, 1 kwietnia w Bytomiu. Na trzecia "Teatromanie"
zostal po raz pierwszy zaproszony teatr tradycyjny, by -
jak mowia organizatorzy - skonfrontowac oba nurty. W ciagu
kilkunastu dni na scenie Bytomskiego Centrum Kultury wystapia
najbardziej znane polskie teatry alternatywne oraz Teatr
Polski z Wroclawia. Impreze zainaugurowal w sobote Teatr
Montownia z Warszawy w spektaklu Po naszemu. Organizatorzy
nie sa jednak przekonani, czy eksperyment sie powiedzie,
tzn. czy na spektakle alternatywne przyjdzie publicznosc
preferujaca teatr tradycyjny oraz czy mlodzi ludzie rozkochani
w "offie" zechca obejrzec spektakl teatru tradycyjnego.
Zestawienie offu i teatru tradycyjnego ma dla widzow byc
- jak chca organizatorzy - bardzo interesujace i pokazac,
ze nie kazdy teatr alternatywny musi byc awangardowy i -
z drugiej strony - tradycyjny teatr rowniez moze zainteresowac
swiezoscia i niebanalnym podejsciem do tematu. "Teatromania"
potrwa do 12 kwietnia. Wystapia wtedy wspolnie Teatr Provisorium
i Kompania "Teatr" z Lublina w Ferdydurke wedlug Witolda
Gombrowicza.
· W tym roku obchody Swiatowego Dnia Ksiazki, przypadajacego
23 kwietnia, beda trwaly praktycznie przez caly kwiecien.
Swietowanie rozpoczal 4 kwietnia "Szal czytania" w warszawskiej
Bibliotece Uniwersyteckiej. "Szal czytania" - trzydniowa
impreza ksiazkowa w warszawskiej Bibliotece Uniwersyteckiej
- zorganizowana zostala z inicjatywy studentow Instytutu
Informacji Naukowej i Studiow Bibliologicznych. W dniach
4-6 kwietnia w Bibliotece Uniwersyteckiej odbywac sie bedzie
kiermasz, spotkania z autorami, pokazy, projekcje, koncerty
oraz wyklady i dyskusje dotyczace ogolnego tematu "Promocja
i reklama na rynku ksiazki". W "Szale czytania" udzial wezma
m.in. pisarze: Zygmunt Kubiak, Andrzej Sapkowski, Malgorzata
Musierowicz oraz muzycy: Kuba Sienkiewicz, Stanislaw Sojka
i Jacek Kleyff. Wybor 23 kwietnia na Swiatowy Dien Ksiazki
nie byl przypadkowy. Dzien ten jest symbolem w swiatowej
literaturze - to wlasnie 23 kwietnia urodzili sie lub odeszli
tacy wybitni pisarze jak Miguel de Cervantes, William Shakespeare,
Maurice Druon, Kiljan Laxness, Vladimir Nabokov, Manuel
Mejia Vallejo. Swiatowy Dzien Ksiazki i Praw Autorskich
zostal ustanowiony przez UNESCO na wniosek rzadu Hiszpanii
i Miedzynarodowej Unii Wydawcow. Sam pomysl oddania holdu
ksiazce i jej tworcom wywodzi sie z Katalonii, gdzie w Dniu
sw. Jerzego, patrona regionu, ksiazka i roza stanowily tradycyjny
upominek.
· W gmachu Wydawnictwa Naukowego PWN w Warszawie
uroczyscie zainaugurowano wystawe dokumentow fotograficznych
pt. "Ukraincy i Polacy 1848-1948". Ukazuje ona - zdaniem
kuratora - "blaski i cienie sasiedztwa". Kurator Tomasz
Bohun zalozyl, ze ekspozycja bedzie proba ukazania losow
dwoch narodow w przelomowym dla nich okresie. "Poczatek
tego okresu oznaczal dla Ukraincow proces ksztaltowania
sie nowoczesnego narodu, dla Polakow zas - etap w dazeniu
do odzyskania tego, co utracili" - napisal kurator. "Mam
nadzieje, ze wystawa zasygnalizuje pewne problemy w historii
obu narodow i zacheci ogladajacych do refleksji" - dodal
podczas otwarcia. Ambasador Ukrainy w Polsce Dmytro Pawlyczko
zyczyl obu narodom pomyslnej wspolpracy. "Chcialbym wierzyc
i wierze, ze nie popelnimy wiecej tych bledow, ktore zdarzaly
sie nam dawniej" - powiedzial. Ekspozycje poprzedzily warsztaty
historyczne pod auspicjami Forum Europy Srodkowo-Wschodniej
Fundacji Batorego oraz redakcji Mowia Wieki. W imprezie
wziela udzial mlodziez polska i ukrainska oraz nauczyciele.
Warsztaty odbyly sie w Malej Wsi pod Warszawa w dniach 29
marca i 1 kwietnia tego roku. Prezentowano filmy, organizowano
wyklady i dyskusje. Wystawa "Ukraincy i Polacy" jest pierwsza
ekspozycja nie zwiazana bezposrednio z ksiazkami w gmachu
Wydawnictwa Naukowego PWN. "Mamy nadzieje, ze stanie sie
to poczatkiem nowej tradycji" - powiedzial redaktor naczelny
pionu Publikacji Ksiazkowych i Audiowizualnych PWN Zbigniew
Zawadzki.
· Prywatny gabinet znanego poety, tlumacza i znawcy
kultury kresowej, Jerzego Ficowskiego mozna ogladac w poznanskiej
Galerii Miejskiej "Arsenal". "Ekspozycja obejmuje meble,
ksiazki, zdjecia rodzinne, grafiki i rysunki Brunona Schulza,
prace Witolda Wojtkiewicza, rysunki Nikifora, a takze pamiatki
zwiazane z kultura zydowska" - powiedziala Danuta Kudla
z poznanskiej galerii. Prezentacja przygotowana zostala
wspolnie z Fundacja Pogranicze w Sejnach i Teatrem Osmego
Dnia i jest elementem rozpoczetych w Poznaniu Dni Pogranicza,
ktore potrwaja do 8 kwietnia.
· Pierwsza edycja Ksiegi Cmentarnej Polskiego Cmentarza
Wojennego w Katyniu zostala zaprezentowana na uroczystej
promocji w Zamku Krolewskim. Egzemplarz z numerem 1 otrzyma
papiez Jan Pawel II. Uroczystosc na Zamku Krolewskim w Warszawie
odbyla sie w 60. rocznice zbrodni katynskiej. Honorowy patronat
objal premier Jerzy Buzek. W czasie uroczystosci numerowane
egzemplarze ksiegi otrzymali m.in. Jerzy Buzek, prymas Polski
kardynal Jozef Glemp. Ksiegi odebrali rowniez m.in. przedstawiciele
zwierzchnika Kosciola ewangelicko-augsburskiego, biskupa
Jana Szarka i zwierzchnika Kosciola prawoslawnego arcybiskupa
Sawy. Numerowane ksiegi otrzymaja takze m.in. prezydent,
marszalkowie Sejmu i Senatu oraz przedstawiciele Rodzin
Katynskich. Prace nad ksiega trwaly 12 lat. Zawiera ona
4406 nazwisk polskich oficerow i policjantow zamordowanych
w Katyniu, Charkowie i Miednoje. Ksiega zawiera indywidualny
zapis metrykalny z danymi dotyczacymi dat i miejsc urodzenia
poszczegolnych osob poszerzony i wzbogacony o stopnie i
przydzialy wojskowe, wazniejsze stanowiska w karierze wojskowej
i cywilnej, odznaczenia itp. Zapis liczacy nie wiecej niz
5 wierszy zostal uzupelniony (jesli bylo to mozliwe) fotografia
zamordowanego oficera - w ksiedze znalazlo sie ich 2406
oraz krotka informacja o zrodlach archiwalnych.
· Archikatedralny chor chlopieco-meski Cantores Minores
z Warszawy, kierowany przez Josepha Hertera, zajal trzecie
miejsce na VI Miedzynarodowym Festiwalu "Moskiewskie Dzwieki".
W festiwalu wzielo udzial 58 chorow, glownie z Rosji (12
zespolow z Moskwy), Kazachstanu, Litwy i Ukrainy. Meski
chor mlodziezowy z Perm zdobyl festiwalowe Grand Prix. W
repertuarze kazdego choru musial sie znalezc jeden utwor
cerkiewny. "Bardzo rzadko spiewamy utwory cerkiewne, dlatego
ta nagroda jest dla nas szczegolnym zaszczytem. W czasie
pobytu w Moskwie zainteresowalem sie dzielami Pawla Czesnokowa,
kompozytora muzyki cerkiewnej. Na pewno w przyszlosci bedziemy
chcieli wykonywac tego rodzaju utwory" - powiedzial dyrygent
Joseph Herter. Zespol Cantores Minores powstal w 1990 roku
i jest zwiazany z archikatedra sw. Jana na Starym Miescie.
Do choru nalezy 40 chlopcow w wieku od 10 do 24 lat. W zeszlym
roku zespol wystapil 46 razy z koncertami oraz towarzyszac
w mszach.
· Artysta malarz Leon Tarasewicz otrzymal w Krakowie
Nagrode Fundacji Nowosielskich. Czek na 30 tysiecy zl wreczyl
artyscie w swojej galerii Andrzej Starmach. Rada Fundacji
przyznala Tarasewiczowi nagrode w podziekowaniu 'za wklad
jaki wniosl w rozwoj malarstwa - dziedziny, ktorej mozliwosci
wielu uznalo za wyczerpane'. Leon Tarasewicz urodzil sie
w 1957 roku w Walilach na Bialostocczyznie, gdzie obecnie
mieszka. W 1984 roku ukonczyl warszawska Akademie Sztuk
Pieknych w pracowni Tadeusza Dominika. Debiutowal 16 lat
temu w Pracowni Dziekanka. W 1998 roku zostal laureatem
prestizowej nagrody im. Jana Cybisa. Tarasewicz wspolpracuje
z Galeria Foksal w Warszawie oraz z galeriami w Szwecji
i Niemczech. Fundacja Nowosielskich zostala zalozona w maju
1996 r. przez Zofie i Jerzego Nowosielskich. Jej cel to
wspieranie mlodych, uzdolnionych artystow i promowanie najciekawszych
zjawisk we wspolczesnej kulturze. Swoja nagrode przyznala
po raz pierwszy w 1998 r. Otrzymal ja wtedy malarz Marek
Chlanda.
·W bazylice Mariackiej odbedzie sie w sobote premiera
oratorium Jana Kantego Pawluskiewicza Droga, Zycie, Milosc.
O Mece i Zmartwychwstaniu Pana. Utwor jest poswiecony misterium
Wielkiego Tygodnia. W krakowskim koncercie uczestniczyc
bedzie 270 osob, w tym 93-osobowa orkiestra filharmonikow,
orkiestra deta Kopalni Wegla Kamiennego 'Staszic', 130 chorzystow
i 6 solistow. Zaproszono takze aktora Jana Frycza, ktory
bedzie recytowal czesc tekstow. Slowa oratorium napisal
Leszek Aleksander Moczulski. Praca nad utworem trwala trzy
lata.
· Wystawa francuskiego rzemiosla artystycznego rozpoczela
w Poznaniu X Dni Kultury Francuskiej. Honorowym patronem
imprezy jest ambasador Francji w Polsce. W sali wystawowej
poznanskiej Izby Rzemieslniczej mozna ogladac fajans bretonski,
wyroby garncarskie, ceramike, dekoracyjne witryny, lustra
oraz rzezby w kamieniu i drewnie. Na jubileuszowe X Dni
Kultury Francuskiej przygotowano wystawy, prezentacje filmow
francuskich, kilka spektakli teatralnych i koncertow. W
kinie Palacowym odbywa sie przeglad 17 filmow w cyklu 'Dawne
kino francuskie'. Wydarzeniem X Dni Kultury Francuskiej
bedzie wystawa fotografii Henri Cartier-Bressona, jednego
z najwybitniejszych fotoreporterow i portrecistow swiata.
Na podstwie PAP
opr. ck |
