Opieka socjalna w USA (czesc pierwsza)
Co sie nam nalezy?
Albin Ziolkowski
Osoby legalnie przebywajace w Stanach Zjednoczonych
maja prawo do roznych swiadczen socjalnych, np. rent
chorobowych, emerytur, zapomog finansowanych przez
wladze lokalne (welfare) oraz zasilku chorobowego
przyznawanego na czas dlugotrwalej choroby.
Ogolnie rzecz ujmujac istnieja dwa rodzaje rodzaje
rent chorobowych: SSDI (Social Security Disability
Insurance) oraz SSI (Suppelemental Security Income).
Zasady otrzymywania kazdej z nich sa podobne ale
przyznawane sa przez rozne instytucje.
SSDI
O rente SSDI wystepuja osoby, ktore cierpia na dolegliwosci
uniemozliwiajace im wykonywanie pracy zawodowej przynajmniej
przez rok. Moga ja otrzymac, jezeli przepracowaly
40 kwartalow. W pewnych okolicznosciach dostaja je
rowniez osoby, ktore pracowaly krocej 20 kwartalow
w ciagu dziesieciu lat poprzedzajacych dzien zlozenia
podania o przyznanie SSDI. Starania o przyznanie renty
SSDI rozpoczyna sie w dowolnym lokalnym oddziale urzedu
Social Security Administration przez zlozenie raportu
o stanie naszego zdrowia sporzadzonego na tak zwanym
formularzu Disability Report Adult (Form SSA-3368-BK).
Wypelniony raport przekazujemy urzednikowi SSA podczas
spotkania umowionego wczesniej. Powinnismy miec wtedy
przy sobie takie dokumenty, jak: metryka urodzenia,
karta z numerem Social Security, kopie rozliczen podatkowych
lub formularze W-2, a takze historie chorobowa skladajaca
sie z opinii wszystkich lekarzy, ktorzy sie nami zajmowali
wraz z wyszczegolnieniem pobieranych lekow. Osoby
starajace sie o rente staja przed komisja lekarska
powolana przez Urzad Social Security odbywa sie
to w okresie 60 dni od zlozenia podania o jej przyznanie.
Decyzja o przyznaniu renty lub jej odmowa zostanie
przeslana w ciagu 30 dni od daty zebrania sie komisji
lekarskiej.
Teoretycznie caly proces starania sie o rente SSDI
powinien sie zakonczyc w ciagu 90 dni w praktyce
wydluza sie nawet do 180 dni. Przyczyna opoznienia
moze byc na przyklad skierowanie osoby starajacej
sie o rente na dodatkowe badania do lekarzy specjalistow.
Uwaga!
Osoby, ktore w chwili wystapienia o rente chorobowa
SSDI znajduja sie w zlej sytuacji finansowej, maja
prawo wystapic o pomoc z miasta tak zwana welfare.
Nalezy jednak pamietac, ze w przypadku przyznania
renty SSDI zapomoga welfare bedzie odjeta z przyznanych
swiadczen.
Jezeli wniosek o przyznanie renty SSDI zostanie zalatwiony
pozytywnie, bedzie wyplacana z moca wsteczna od
daty formalnego wystapienia o nia. Wysokosc renty
bedzie uzalezniona od zarobkow otrzymujacej ja osoby
zanim, oczywiscie, dolegliwosci uniemozliwily jej
wykonywanie pracy zawodowej.
Renta SSDI moze byc wyplacana rowniez osobom zamieszkalym
za granica jezeli kraj ich pobytu nie znajduje sie
na tzw. czarnej liscie Social Security (jest na niej
na przyklad Kuba nie ma Polski). Jezeli osoba, ktorej
przyznano rente SSDI, wyjechala do jednego z krajow
wymienionych na czarnej liscie SSA i przebywa tam
dluzej niz 6 miesiecy moze nastapic zawieszenie
wyplaty swiadczen.
Jezeli odbiorca renty ma zamiar na dluzej wyjechac
z USA nalezy zglosic to do Urzedu Social Security
na 30 dni przed wyjazdem. Osoby, ktore otrzymuja rente
SSDI, powinny stawiac sie na okresowe komisje lekarskie,
ktore odbywaja sie z czestotliwoscia od 6 miesiecy
do siedmiu lat. Data pierwszej komisji okreslona jest
w decyzji o przyznaniu renty (Certficate of Award).
Dlugosc okresu oczekiwania na komisje uzalezniona
jest od oceny stanu zdrowotnego danej osoby. Jezeli
urzad uzna, ze moze nastapic:
a) Spodziewana poprawa (improvement expected)
w krotkim okresie od rozpoczecia wyplaty swiadczen
pierwsza kontrolna komisja lekarska zostanie wyznaczona
w okresie od 6 do 18 miesiecy.
b) Poprawa mozliwa (improvement possible)
w przypadku gdy poprawa stanu zdrowia jest mozliwa,
ale nie da sie przewidziec okresu, w ktorym moze ona
nastapic, komisja lekarska odbywa sie na ogol co trzy
lata.
c) Poprawa nie jest spodziewana (improvement not
expected)
gdy poprawa stanu zdrowia otrzymujacego rente jest
raczej malo prawdopodobna, komisje lekarska organizuje
sie z reguly do 5 do 7 lat.
Uwaga!
Osoby przebywajace w innych krajach moga zwrocic
sie o mozliwosc organizacji komisji lekarskiej do
najblizszego konsulatu USA.
Po kazdej z komisji lekarskich decyzja o dalszej wyplacie
swiadczen lub ich odmowie nastepuje w ciagu 30
dni. Jezeli zostanie podjeta decyzja o wstrzymaniu
SSDI kolejne raty renty beda wyplacane jeszcze przez
trzy miesiace. Jezeli osoba, ktorej odebrano rente,
nie zgadza sie z ta decyzja przysluguje jej prawo
odwolania sie od niej w lokalnym oddziale biura Social
Security Administration w terminie 60 dni od jej podjecia.
Proces odwolania sie od negatywnej decyzji mozna
podzielic na cztery etapy:
a) ponowne rozpatrzenie (reconsideration)
sprawa jest ponownie rozpatrywana przez urzednika,
ktory nie uczestniczyl w podejmowaniu pierwotnej decyzji;
b) przesluchanie przed sedzia administracyjnym
(hearing before an administrative law judge);
c) rozpatrzenie sprawy przez tzw. Rade Apelacyjna
(review by Appeals Council)
rada ta moze ponownie rozpatrzec ponownie sprawe
lub skierowac ja do ponownego rozpatrzenia przez sedziego
administracyjnego;
d) wniesienie sprawy do sadu federalnego
w przypadku negatywnej decyzji Rady Apelacyjnej osoba,
ktorej odebrano swiadczenia, ma prawo dochodzic swych
racji w sadzie federalnym.
Uwaga!
Na kazdym etapie procesu apelacyjnego osoba, ktorej
odmowiono renty, ma prawo odwolywac od negatywnych
dla siebie decyzji w terminie 60 dni od ich podjecia.
Oprocz wyszczegolnionych etapow procesu apelacyjnego
odwolujacy sie ma rowniez prawo do wystapienia o dodatkowe
przesluchanie z udzialem urzednika, ktory wczesniej
podjal negatywna decyzje. Na to przesluchanie starajacy
sie o rente powinien przyjac zaswiadczenia medyczne
stwierdzajace, ze jego stan zdrowia pogarsza sie nalezy
przyniesc nowe oswiadczenia medyczne, ktore stwierdzaja,
ze stan choroby pogarsza sie. Mozna rowniez przyprowadzic
osoby, ktore zloza zeznania o stanie zdrowia. Dodatkowe
przesluchania odbywaja sie niezaleznie od kolejnych
etapow procesu apelacyjnego.
Uwaga!
Przez caly okres skladania apelacji od decyzji odbierajacej
prawo do pobierania renty SSDI ma sie prawo zazadac
wyplacania swiadczen w nie zmienionej wysokosci. Jezeli
jednak ostateczna decyzja bedzie rowniez niekorzystna
pieniadze trzeba bedzie zwrocic.
Jezeli odwolujaca sie osoba nie ma zamiaru pobierac
renty w czasie skladania apelacji musi o tym poinformowac
Urzad Social Security w ciagu 10 dni od zlozenia pierwszego
odwolania.
Osoba, ktorej przyznano rente chorobowa SSDI (Social
Security Disability Insurance) moze podjac prace zarobkowa,
a jednoczesnie zachowac prawo do otrzymywania swiadczen
przez 9 miesiecy, ktore nie musza nastepowac po
sobie. Okres tych dziewieciu miesiecy ktory administracja
SS nazywa okresem pracy (work period) moze byc rozlozony
na piec lat. Do okresu pracy zalicza sie zdaniem
administracji Social Security kazdy z miesiecy,
w ktorym dochody z pracy danej osoby przekrocza 200
dolarow brutto miesiecznie.
W przypadku gdy po zakonczeniu 9-miesiecznego work
period osoba pobierajaca rente postanawia kontynuowac
prace rozpoczyna sie tak zwany 3-miesieczny okres
przejsciowy (adjustment period). W tym okresie zgodnie
z regulami ustalonymi 1 stycznia 2001 przez administracje
Social Security osoba, ktora chce zachowac swoja
rente SSDI w nie zmniejszonej wysokosci, nie moze
z pracy zarobkowej osiagac wiecej niz 740 dolarow
netto miesiecznie.
Taka jest ogolna zasada, od ktorej istnieja jednak
pewne odstepstwa omowimy je w nastepnym odcinku.
n
Autor Albin Ziolkowski zajmuje sie zagadnieniami
prawnymi od 1989 roku. Mozna sie z nim skomunikowac
pod numerem tel. (718) 389-1506.
