|
Kto nie moze zalegalizowac pobytu?
Zgodnie z amerykanskim prawem imigracyjnym status
stalego rezydenta czyli prawa do pobytu i pracy
na terenie USA bez zadnych ograniczen mozliwy jest
do uzyskania kilkoma sposobami. Posiadaczem "zielonej
karty" mozemy zostac w wyniku np. loterii wizowej,
azylu politycznego, sponsorowania rodzinnego czy tez
sponsorowania przez pracodawce. Najwiecej, bo okolo
480 tys. osob rocznie, emigruje do Ameryki w ramach
laczenia rodzin lub po otrzymaniu oferty stalej pracy.
Sponsorowanie rodzinne i pracownicze przebiega wlasciwie
wedlug tego samego schematu. W obu przypadkach potencjalny
imigrant musi posiadac sponsora, czyli osobe fizyczna
badz prawna, ktora z racji swojego statusu moze zlozyc
dla niego wniosek imigracyjny. Jak powszechnie wiadomo,
moze to byc najblizszy czlonek rodziny posiadajacy
obywatelstwo badz "zielona karte" albo amerykanski
pracodawca. Skladany przez nich wniosek ma udokumentowac,
ze sponsor spelnia nakazane przez prawo imigracyjne
wymogi oraz ze beneficjant miesci sie w jednej z grup,
ktorym Kongres przyznal preferencje. Taka role spelnia
zarowno formularz I-130 skladany do Urzedu Imigracyjnego,
jak i I-140 skladany do Departamentu Pracy. Zatwierdzenie
powyzszych wnioskow nie stanowi jednak podstawy do
uzyskania statusu stalego rezydenta, a jest koniecznym
i wstepnym etapem calej procedury. Beneficjant musi
nastepnie udowodnic, ze spelnia przewidziane prawem
przeslanki, ktore warunkuja mozliwosc uzyskania statusu
stalego rezydenta (admissibility).
Koncowy i najwazniejszy etap postepowania imigracyjnego
ma zazwyczaj miejsce w kraju zamieszkania beneficjanta,
we wlasciwym konsulacie amerykanskim. Nosi on nazwe
Consular Processing. Po przedstawieniu wymaganych
dokumentow, lacznie z badaniami lekarskimi, konsul
wydaje beneficjantowi wize imigracyjna uprawniajaca
do przekroczenia granicy USA. Jezeli natomiast beneficjant
znajduje sie na terenie Stanow Zjednoczonych i spelnia
nakazane prawem wymogi, moze bez koniecznosci powrotu
do Polski uzyskac "zielona karte". Procedura ta nosi
nazwe legalizacji pobytu (Adjustment of Status).
Stare i nowe prawo
Zgodnie z obowiazujacym prawem, paragraf 245 ustawy
Immigration and Nationality Act, z dobrodziejstwa
Adjustment of Status moga skorzystac osoby, ktore
przekroczyly granice legalnie, ktorych wnioski imigracyjne
zostaly zatwierdzone oraz spelniaja pozostale przeslanki
warunkujace uzyskanie statusu stalego rezydenta. Jak
sie czesto okazuje, najwiekszy problem stanowi udowodnienie,
ze moze byc nam przyznany status stalego rezydenta.
O odrzuceniu wniosku o legalizacje pobytu moze zadecydowac
na przyklad nielegalnie wykonywana praca (nie dotyczy
to najblizszej rodziny obywatela USA) badz wczesniejsze
nielegalne przedluzenie terminu pobytu. Do grupy osob,
ktore nie moga uzyskac "zielonej karty" na terenie
Stanow Zjednoczonych, naleza takze zalogi statkow
i samolotow oraz osoby przejezdzajace przez USA tranzytem.
Jezeli wiec osoba, ktora kiedys zeszla ze statku badz
zdecydowala zakonczyc swa podroz na amerykanskiej
ziemi, stara sie o legalizacje pobytu zgodnie z paragrafem
245, nigdy "zielonej karty" w trybie Adjustment of
Status nie uzyska. Nie oznacza to wcale, ze nie moze
starac sie o wize imigracyjna w Polsce.
W 1995 roku, na podstawie artykulu 506 Appropriation
Act, powolano do zycia paragraf 245(i). Zgodnie z
jego brzmieniem o legalizacje pobytu na podstawie
sponsorowania rodzinnego czy tez pracowniczego mogla
starac sie osoba, ktora przekroczyla granice Stanow
Zjednoczonych nielegalnie czy tez nielegalnie pozostala
lub wykonywala prace bez zezwolenia, po oplaceniu
kary 1000 dolarow. Przepis ten stworzyl mozliwosc
legalizacji pobytu dla tysiecy osob, ktore wczesniej
nie kwalifikowalyby sie z uwagi na wyzej wymienione
okolicznosci. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez
Departament Stanu w 1993 roku liczba osob, ktore uzyskaly
"zielone karty" przez Adjustment of Status, stanowila
zaledwie ulamek ogolnej liczby osob, ktorym przyznano
prawo stalego pobytu, natomiast po 1 pazdziernika
1994 roku liczba ta stanowila juz znaczny procent.
Moc obowiazywania paragrafu miala wygasnac, poczatkowo,
1 pazdziernika 1997 roku. Jednak po burzliwych debatach
Kongres zdecydowal na jej przedluzenie do 14 stycznia
1998 roku. Kazdy, kto zdazyl do tego dnia zlozyc wniosek
imigracyjny do Urzedu Imigracyjnego lub do Departamentu
Pracy, pozostaje pod ochrona paragrafu 245(i).
Memorandum
Ochrone taka zapewnia takze memorandum opublikowane
przez Urzad Imigracyjny w 1999 roku. Otoz zastosowana
w nim wykladnia pozwala na skorzystanie z paragrafu
245(i), mimo ze moc jego obowiazywania wygasla. Fakt
zlozenia wniosku imigracyjnego do 14 stycznia 1998
roku stanowi, zgodnie z postanowieniami memorandum,
podstawe prawna do ubiegania sie o "zielona karte",
gdy na przyklad dotychczasowy sponsor wycofa sie,
beneficjant powtornie zawrze zwiazek malzenski, dziecko
skonczy 21 lat. Aby skorzystac z paragrafu 245(i)
po 14 stycznia 1998 roku, nalezy udokumentowac, ze
wniosek zostal zlozony i przyjety przez Urzad Imigracyjny
badz przez Departament Pracy.
Kto nadal nie moze legalizowac pobytu
Ustawodawca wyraznie okreslil w paragrafie 245 kategorie
osob, ktore mimo spelniania wiekszosci wymogow
nie moga skorzystac z mozliwosci legalizacji pobytu.
Utrzymal je w mocy rowniez paragraf 245(i). Naleza
do nich: osoby, ktore przekroczyly granice USA z wiza
narzeczenska i chca zalegalizowac pobyt na innej podstawie
niz malzenstwo z obywatelem USA, ktory wnioskowal
o taka wize; osoby posiadajace warunkowa "zielona
karte" (conditional resident), ktore chca zalegalizowac
pobyt na innej podstawie niz malzenstwo z osoba, dzieki
ktorej ow status uzyskaly; osoby, ktore staraja sie
o legalizacje pobytu przez malzenstwo, a prowadzone
jest przeciwko nim postepowanie deportacyjne, chyba
ze udowodnia, ze zwiazek ten zawarly w dobrej wierze.
Ewa Wroblewska
Autorka jest absolwentka wydzialu prawa Uniwersytetu
Gdanskiego, wieloletnim doradca imigracyjnym New York
Immigration Hotline.
Artykul nie jest porada prawna. Zostal napisany w
celach wylacznie informacyjnych.
|
