O dodatkach za prace w nadgodzinach, czyli

Nie dajmy sie wykolowac

Jaroslaw Armatys

Zarzady wielu amerykanskich firm stosuja rozne przemyslne chwyty, by uciec od smutnej koniecznosci placenia zatrudnionemu personelowi za prace w nadgodzinach.

Publikacja stowarzyszenia amerykanskich prawnikow "American Bar Association Guide to Workplace Law" podaje, ze istnieja tylko cztery jasno sprecyzowane kategorie pracownikow, ktorym nie przysluguja dodatki za prace w nadgodzinach. Jezeli nie widzicie sie w zadnej z wyszczegolnionych ponizej kategorii, a pracodawca nie placi za prace w nadgodzinach ­ macie powod do powaznej z nim rozmowy.

Czy jestescie menedzerami? Czy podstawowym Waszym zadaniem jest zarzadzanie praca innych, przynajmniej dwoch pracownikow? Czy Wasze zarobki przekraczaja 250 dolarow tygodniowo? Jesli odpowiedz na oba te pytania brzmi TAK ­ to zaliczacie sie do kadry kierowniczej, co oznacza, ze nie macie prawa do dodatkow za prace w nadgodzinach.

Federalna ustawa Fair Labor Standards Act ­ uwazana za kamien wegielny amerykanskiego prawa pracy ­ definiuje menedzera jako osobe, ktorej podstawowym zajeciem jest zarzadzanie. Menedzer nie pracuje na podstawie stawki godzinowej, ale warunkow okreslonych w kontrakcie. Oznacza to, ze menedzerem jest rowniez osoba, ktora za 250 dolarow tygodniowej pensji pracuje nawet 100 godzin.

Czy jestescie wysokiej klasy specjalistami? Czy praca na zajmowanym stanowisku wymaga posiadania specjalnych kwalifikacji poswiadczonych zdobyciem dyplomow wyzszych uczelni? Czy pracujecie tworczo, rozwijacie swoje talenty? Czy zarabiacie wiecej niz 250 dolarow tygodniowo?

Jezeli tak ­ jestescie profesjonalistami, co oznacza, ze szef ma uzasadnione podstawy do odmowy placenia dodatkow za Wasza prace w nadgodzinach.

Czy wykonywana praca ma bezposredni zwiazek z zarzadzaniem dzialaniami firmy, tworzeniem jej biznesowej strategii? Czy macie prawo podejmowania decyzji, kierujecie sie w pracy takze wlasna, niezalezna ocena sytuacji? Czy zarabiacie przynajmniej 250 dolarow tygodniowo?

Jezeli tak ­ szef ma pelne prawo do niewyplacania dodatkow za Wasza prace w nadgodzinach.

Czy jestescie niezaleznymi sprzedawcami, czy wykonujecie swoja prace poza lokalami zatrudniajacej Was firmy?

Przywilej nieogladania codziennie swojego szefa wiaze sie rowniez z dolegliwosciami ­ szef ma prawo odmowic dodatku za prace w nadgodzinach.

Reasumujac: jezeli nie otrzymujecie dodatkow za prace w nadgodzinach, mozecie z siebie byc dumni. Zaliczacie sie bowiem do scislej elity amerykanskiego swiata pracy.

Jezeli natomiast jestescie czlonkami szarej roboczej rzeszy, nie wywieracie zadnego wplywu na zarzadzanie firma, nie realizujecie sie w niej tworczo ­ to najprawdopodobniej dodatek ten Wam przysluguje.

Prawo do platnych nadgodzin maja:

• pracownicy zatrudnieni przez stanowe, federalne oraz lokalne urzedy,
• pracownicy szpitali i innych instytucji zajmujacych sie ochrona zdrowia,
• nauczyciele i pracownicy innych specjalnosci zatrudnieni w szkolach oraz w przedszkolach,
• pracownicy firm, ktore dzialalnosc gospodarcza prowadza przynajmniej w dwoch stanach, a ich roczne obroty przekraczaja pol miliona dolarow.

Jesli macie watpliwosci, czy nalezy Wam sie dodatek za prace w nadgodzinach skontaktujcie sie z prawnikiem, specjalista od prawa pracy. On odpowie na to pytanie.

Zgodnie z federalna ustawa Fair Labor Standards Act oplata za prace w nadgodzinach powinna wynosic przynajmniej 150 procent stawki podstawowej. Ustawodawstwo stanowe najczesciej powiela ten zapis.

Czas pracy

Przez czas pracy nalezy rozumiec godziny, ktore pracownik spedza w zorganizowanym przez pracodawce miejscu pracy. Zaleznie od regulaminu firmy podstawowa stawke wyplaca sie pracownikom za 40 lub 37,5 godziny tygodniowo spedzonych w miejscu pracy. Jezeli w danym tygodniu ktos z zatrudnionych w firmie pracowal dluzej ­ nalezy to uznac za prace w nadgodzinach.

· Jezeli ktos postanawia kontynuowac prace wtedy, kiedy inni rozeszli sie juz do domow ­ to czas spedzony na wykonanie danych czynnosci nalezy traktowac jako prace w nadgodzinach, nawet gdy ich wykonanie nie zostalo zlecone przez pracodawce. Dopiero wyrazne polecenie pojscia do domu wydane gorliwemu pracownikowi przez jego szefa konczy czas pracy, nawet gdy pracownik dalej nie opuszcza swojego stanowiska.

· Czas spedzony na szkoleniach, dyskusjach pracowniczych nie wlicza sie do czasu pracy tylko wtedy, gdy rozpoczynaja sie po godzinach pracy, nie sa zwiazane z praca ani jej planowaniem, a pracownik uczestniczy w nich z wlasnej nieprzymuszonej woli.

· Przerwy na odpoczynek lub posilek krotsze niz 20 minut nie sa traktowane jako przerwy w pracy. Nalezy je wliczyc w czas pracy pracownika.

Kary za nieplacenie nadgodzin

Choc kary za nieplacenie nadgodzin nie sa male, najczesciej jednak pracodawcom uchodzi na sucho popelnianie tego wykroczenia. Dzieje sie tak z winy pracownikow, ktorzy przekonani sa, ze nadgodziny im nie przysluguja.

· Wielu pracownikom wydaje sie, ze zaplata za prace w nadgodzinach im sie nie nalezy tylko dlatego, ze szef firmy nazywa ich menedzerami. Tymczasem prawo zwraca uwage nie tyle na tytul pracownika, ale na zakres wykonywanych przez niego czynnosci. Menedzerem nie bedzie wiec osoba wykonujaca zajecia nalezace zazwyczaj do obowiazkow osob, ktore pracuja za stawke godzinowa.

· Pracownicy wielu firm zostaja wprawdzie czesto po godzinach, ale placi sie im za nie tylko wtedy, jezeli szefostwo wyrazi na to zgode. Stosowanie takiego procederu jest wykroczeniem przeciwko prawu. Nie mozna dzielic nadgodzin na platne i nieplatne. Pracodawca zobowiazany jest do zaplacenia za kazda przepracowana nadgodzine.

· Wlascicielom malych firm wydaje sie czesto, ze ich pracownicy dobrowolnie zrzekli sie prawa do pobierania wynagrodzenia za prace w nadgodzinach. Myla sie. Zarowno stanowe, jak i federalne prawo nie upowaznia ich do wysnuwania wnioskow tego rodzaju.

Walka o nadgodziny

Gdy pracownicy uznaja, ze nalezalo im sie wynagrodzenie za prace w nadgodzinach ­ maja prawo zadac wyplacenia zaleglych wynagrodzen za maksymalnie trzy lata wstecz. Natomiast wszystkie przepracowane wczesniej nadgodziny moga potraktowac za prace spoleczna na rzecz firmy.

Pracobiorcy moga dochodzic swoich krzywd na dwa sposoby ­ albo samodzielnie zaskarza pracodawce do sadu, albo powierza to zadanie stanowemu lub federalnemu Departamentowi Pracy.

· Jezeli samodzielnie dochodza swych praw w sadzie, to w przypadku wygrania sprawy, praca w nadgodzinach zostanie wynagrodzona wedlug obowiazujacych stawek wraz z odsetkami za zwloke. Dodatkowo pracodawca zostanie zobowiazany przez sad do zwrocenia pracownikom poniesionych wydatkow na reprezentacje prawna. Bedzie rowniez zmuszony do zaplacenia kary w wysokosci rownej rekompensacie przekazanej pracownikom na mocy wyroku sadowego.

· Jezeli natomiast pracownikow reprezentuje w sadzie Departament Pracy, to jego prawnicy maja prawo zadac od sadu, by pracodawca ­ oprocz zrekompensowania wszystkich zaleglych nadgodzin naleznych pracownikom ­ zostal rowniez skazany na zaplacenie tysiaca dolarow kary za kazde wykroczenie. W rozumieniu Departamentu Pracy wykroczeniem jest kazdy wreczony pracownikowi czek, na ktorym nie doliczono naleznych mu pieniedzy za prace w nadgodzinach.

Jesli sad nabierze podejrzen, ze nadgodziny nie zostaly doliczone nie przez pomylke, lecz bylo to celowe dzialanie ­ wtedy kare za kazde wykroczenie moze podniesc do dziesieciu tysiecy dolarow.

Uwaga! To do pracodawcy nalezy udowodnienie, ze pracownikowi nie przysluguje wynagrodzenie za prace w nadgodzinach. To w jego interesie lezy prowadzenie, gromadzenie i przechowywanie danych, kiedy jego pracownicy przychodza do pracy oraz kiedy ja opuszczaja