Poradnik studenta

Wizy studenckie (czesc III)

Co wolno i czego nie wolno na wizie studenckiej

Katarzyna S. Kowalska

"Moj kolega przyjechal do Stanow Zjednoczonych na wizie F-1, ale nie pojawil sie na uczelni. Teraz chce wrocic na swieta do Polski, a potem znowu wjechac do USA na swojej wizie studenckiej. Czy moze tak zrobic?". "Czy na wizie studenckiej moge legalnie pracowac?". Tego typu pytania czesto slysza Organizacji Studentow Polskich w Nowym Jorku.

Niestety, wielu rodakow nie zdaje sobie sprawy z obowiazkow i przywilejow zwiazanych z pobytem w USA na statusie studenta. Zwlaszcza po 11 wrzesnia 2001 i zaostrzonych wymaganiach BCIS (Bureau of Citizenship and Immigration Services, nastepcy INS-u) oraz wprowadzeniu nowej bazy danych studentow zagranicznych, nieprzestrzeganie przepisow wizowych moze sie zakonczyc nawet deportacja. A szkoda z powodu nieznajomosci prawa czy po prostu niedbalosci ryzykowac utrate przywilejow studenckich, w tym prawa do edukacji w USA, legalnej pracy i mozliwosci pozniejszej zamiany statusu studenta na status pracownika.

Twoi sprzymierzency i Wielki Brat

Pierwsze przykazanie to: przeczytaj uwaznie zawartosc drugiej strony formularza I-20 (dokumentu potwierdzajacego przyjecie przez szkole w USA), opisujacej prawa i obowiazki studenta zagranicznego w Stanach. Drugie przykazanie to: w przypadkach jakichkolwiek watpliwosci, zawsze skonsultuj je z uczelnianym Biurem Studentow Zagranicznych. Moze to zapobiec wielu problemom w przyszlosci. Urzednicy biura sa z zalozenia sprzymierzencami studentow zagranicznych - istnieja po to, zeby im sluzyc rada i reprezentowac ich interesy na zewnatrz uczelni. Pamietajmy, ze uczelnie zarabiaja na studentach zagranicznych, ktorzy czesto placa pelne czesne i nie korzystaja z pomocy finansowej, a jednoczesnie przyczyniaja sie to zwiekszenia tak pozadanej na amerykanskich kampusach roznorodnosci ciala studenckiego (diversity).

Organem wladz panstwowych, ktory nadzoruje studentow zagranicznych w Stanach, jest BCIS (we wspolpracy z FBI, policja i oczywiscie wladzami uniwersytetu). Od tego roku naprawde nie ma zartow z BCIS: po wprowadzeniu scentralizowanej bazy danych studentow zagranicznych SEVIS (Student and Exchange Visitor Information System) BCIS ma dostep do mnostwa informacji o kazdym studencie na wizie F-1, M-1 i J-1 oraz osobach zaleznych na wizach F-2, M-2 i J-2 (patrz ramka). Uczelnie musza przekazywac wymagane dane do BCIS, ktory w zwiazku z tym moze (i w przypadku studentow pochodzacych z Bliskiego Wschodu rzeczywiscie juz to robi) podejmowac dosc drastyczne kroki, od nieprzyjemnych przesluchan, przez areszty, do deportacji wlacznie.

Jak utrzymac status studenta

O czym powinien pamietac student na wizie studenckiej, aby utrzymac legalny status w USA?

W przewidzianym terminie powinien zglosic sie na uczelnie, z ktorej otrzymal I-20 (DS-2019);

Powinien zawsze studiowac w pelnym wymiarze godzin (w wiekszosci przypadkow oznacza to 12 kredytow* na semestr; w przypadku szkol jezykowych jest to 18 godzin wykladowych w tygodniu), utrzymac wymagana srednia (minimum 2.0 na poziomie undergraduate i 3.0 na poziomie graduate) i zaliczac kolejne semestry tak, by zakonczyc studia w przewidzianym czasie (podanym na formularzu I-20 lub ogolnie uznanym za wystarczajacy na dany poziom studiow - np. 4 lata na studia undergraduate). Wyjatki od reguly studiow w pelnym wymiarze godzin to powazna choroba lub ostatni semestr nauki (o ile student zaliczyl juz wystarczajaca liczbe kredytow w ciagu poprzedzajacych semestrow). Tymczasowe zejscie ponizej 12 kredytow na semestr (ale nie mniej niz 6) jest dozwolone jedynie za aprobata doradcy akademickiego i Biura Studentow Zagranicznych;

Studentowi nie wolno podejmowac nieautoryzowanej pracy (patrz nizej o mozliwosciach legalnej pracy w USA);

Nie wolno mu naruszac ogolnie obowiazujacego prawa Stanow Zjednoczonych;

Student powinien miec paszport wazny na co najmniej kolejne 6 miesiecy pobytu i podczas podrozy poza miejsce zamieszkania zabierac ze soba paszport, formularz I-94 oraz I-20 (DS-2019);

W przeciagu 10 dni od zmiany adresu w Stanach powinien on zawiadomic BCIS o nowym adresie (na formularzu AR-11) lub w systemie SEVIS;

W przypadku zmiany szkoly student musi zglosic ten fakt do BCIS w przeciagu 15 dni od rozpoczecia nauki na nowej uczelni (student powinien sie najpierw zglosic do uczelnianego Biura Studentow Zagranicznych). Jesli w okresie wakacji miedzy zmiana szkoly student wyjezdza z USA, powinien wrocic korzystajac z formularza I-20 wydanego przez nowa szkole;

Jesli student nie skonczyl nauki w przewidzianym terminie, musi wystapic o przedluzenie pozwolenia na pobyt w Stanach przed oryginalnym przewidzianym terminem skonczenia studiow. Pozwolenie wydawane jest przez Biuro Studentow Zagranicznych na maksymalnie jeden rok;

Jesli student chce kontynuowac nauke w tej samej szkole na kolejnym poziomie studiow (np. po skonczeniu studiow bakalarskich rozpoczac magisterskie), rowniez musi wystapic do Biura Studentow Zagranicznych o pozwolenie na przedluzenie pobytu w Stanach (wydawane jest rutynowo);

Po skonczeniu uczelni (lub uczelni i dozwolonej prawnie praktyki) student powinien wyjechac ze Stanow w ramach limitu pobytu dla swojej kategorii wizowej (60 dni dla wiz F, 30 dni dla J i M) lub wystapic o zamiane statusu na inny; studenci porzucajacy studia maja 15 dni na opuszczenie Stanow.

Przywrocenie statusu studenta

Studenci, ktorzy naruszyli powyzsze przepisy, uwazani sa za pozostajacych "poza statusem" (out of status), czyli de facto nielegalnie przebywajacych w Stanach. W szczegolnych przypadkach jest mozliwe ubieganie sie o przywrocenie statusu studenta (reinstatement of student status). Standardowo student moze sie o to starac w ciagu 5 miesiecy od naruszenia przepisow wizowych (student, ktory naruszyl przepisy dotyczace legalnej pracy, nie jest uprawniony do wystapienia o przywrocenie statusu).

Aby uzyskac reinstatement, student musi wykazac, ze przyczyna, dla ktorej naruszyl przepisy wizowe, byla poza jego kontrola (np. pomylka ze strony urzednika Biura Studentow Zagranicznych) albo ze odmowa uznania podania o przywrocenie statusu studenta spowoduje niezwykle obciazenie dla studenta (nie chodzi tu o zwykle klopoty finansowe, raczej o koniecznosc powrotu do kraju ojczystego objetego wojna domowa itp.). Ponadto starajacy sie o przywrocenie statusu musi byc zarejestrowany jako student w pelnym wymiarze godzin lub miec intencje powrotu na studia w momencie uzyskania aprobaty BCIS, byc poza podejrzeniem, ze podejmowal nielegalna prace w USA, oraz posiadac wystarczajace srodki finansowe na pokrycie kosztow studiow.

Aby otrzymac na nowo status studenta, nalezy wyslac do regionalnego biura BCIS formularz I-539, kopie aktualnego i wszystkich poprzednio posiadanych formularzy I-20, kopie paszportu i oryginal formularza I-94, dokumentacje finansowa, czek na 140 dolarow oraz (najwazniejsze!) list z wyjasnieniem sytuacji studenta oraz cala dokumentacje (np. choroby, list od doradcy akademickiego itp.). Od decyzji BCIS nie ma mozliwosci odwolania. W czasie oczekiwania na decyzje (do 6 miesiecy) student moze uczeszczac na zajecia, nie ma jednak prawa do pracy (na kampusie czy stazu).

Podroze poza USA

Student zagraniczny moze podrozowac poza USA, jednak aby wrocic do Stanow, bedzie musial na granicy okazac wazny paszport, wize wjazdowa (F-1, J-1 lub M-1), aktualny formularz I-20 (DS-2019) podpisany w ciagu biezacego roku akademickiego przez urzednika Biura Studentow Zagranicznych na uczelni i, na zadanie urzednika imigracyjnego, rowniez dokumenty finansowe i inne dokumenty z uczelni. Wiele biur studentow zagranicznych poleca obecnie, aby I-20 podpisywac na uczelni raz na semestr, aby uniknac potencjalnych nieprzyjemnosci na granicy.

Jedyny wyjatek od wymogu posiadania waznej wizy wjazdowej to krotkie, mniej niz 30-dniowe, podroze do Kanady, Meksyku i niektorych panstw karaibskich. W tym przypadku mozna miec przeterminowana wize wjazdowa. Przy wyjezdzie ze Stanow nalezy poinformowac urzednika imigracyjnego, zeby nie zabieral z paszportu formularza I-94, bo jedziemy do kraju sasiadujacego na krotkie wakacje. Powrocic mozna na podstawie paszportu ze starym formularzem I-94 oraz aktualnym formularzem I-20 (DS-2019). Uwaga: jesli urzednik zabierze nam formularz I-94, bedziemy musieli zdobyc nowa wize wjazdowa!

Do 1 sierpnia br. studenci moga sie poslugiwac w podrozy starymi formularzami I-20 i IAP-66. Po sierpniu wszyscy (a obecnie juz wszyscy nowi studenci) beda musieli okazac nowe formularze I-20 (DS-2019) wystawione przez system SEVIS.

Praca na wizie F-1

Przywilejem statusu studenta jest mozliwosc legalnej pracy w USA. Studenci zagraniczni na wizie F-1 moga podejmowac prace w nastepujacych przypadkach:

1.	Praca na uczelni
2.	Praca poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej
3.	Staz w miedzynarodowej organizacji
4.	Obowiazkowy staz wymagany przez program studiow (curricular practical training)
5.	Opcjonalny staz (optional practical training) w trakcie lub po zakonczeniu studiow

*Praca na campusie dozwolona jest studentom na wizach F-1 i J-1 (ale nie M-1) w zakresie 20 godzin tygodniowo w trakcie semestru i 40 godzin tygodniowo podczas przerw miedzysemestralnych. Praca ta nie wymaga zadnych zezwolen ze strony BCIS (ale wymaga zatwierdzenia przez uczelniane Biuro Studentow Zagranicznych). Student moze ja podjac natychmiast po przyjezdzie do Stanow (ale nie wczesniej niz 30 dni przed rozpoczeciem zajec). Pozwala to studentom z Polski na dorabianie np. w uniwersyteckiej bibliotece, w kampusowej stolowce czy jako asystent profesora.

Na prace poza kampusem uniwersytetu student zagraniczny musi uzyskac zgode BCIS. Wydawana jest ona na prace w zakresie 20 godzin w trakcie semestru i 40 godzin podczas przerw miedzysemestralnych, ale dopiero po zaliczeniu pierwszego roku nauki. Zezwolenie na prace "z powodu ciezkich warunkow finansowych" (due to severe economic hardship) wydawane jest dosc rzadko i trzeba je odnawiac co roku. Zalozeniem urzednikow BCIS jest, iz student moze otrzymac takie zezwolenie jedynie w przypadku nieprzewidzianych sytuacji poza jego kontrola (np. smierc osoby, na ktorej utrzymaniu znajdowal sie student, albo powazna dewaluacja waluty kraju pochodzenia studenta, jesli otrzymywal on tamtejsze stypendium).

Zezwolenia na prace (staz) w organizacjach miedzynarodowych (np. ONZ, Bank Swiatowy) wydawane sa przez BCIS prawie automatycznie. Poza standardowym ograniczeniem czasu pracy do 20 godzin tygodniowo w czasie semestru i 40 godzin tygodniowo podczas wakacji, nie ma innych limitow na prace w organizacjach miedzynarodowych. Najtrudniejsze jest zdobycie samej oferty pracy.

Rowniez w przypadku pozostalych stazow obowiazuje warunek zaliczenia pierwszych dwoch semestrow studiow oraz ograniczenia czasu pracy do 20 godzin w trakcie semestru i 40 w czasie wakacji. Staz powinien odbyc sie w pracy zgodnej z obranym kierunkiem studiow. Studenci szkol jezykowych (czyli na intensywnych programach angielskiego) nie kwalifikuja sie na zezwolenie na staz.

Staz wymagany przez program studiow (curricular practical training) to na przyklad praktyka nauczycielska na kierunkach pedagogicznych. Studenci na programach magisterskich i doktoranckich, na ktorych wymaga sie odbycia praktyki od poczatku trwania studiow, sa zwolnieni z warunku zaliczenia najpierw dwoch semestrow nauki. Nie ma ograniczenia dlugosci czasu stazu wymaganego przez program studiow, ale jesli student pracuje wiecej niz 20 godzin tygodniowo, to okres stazu odlicza sie pozniej od limitu opcjonalnej praktyki, ktory mu przysluguje.

Aby starac sie o zezwolenie na staz wymagany przez program studiow, nalezy jedynie uzyskac akceptacje szkolnego Biura Studentow Zagranicznych (udzielanej na podstawie informacji z wydzialu studenta, programu studiow, listu z oferta zatrudnienia oraz paszportu, formularza I-94 i I-20). Urzednicy Biura Studentow Zagranicznych musza odnotowac te dane w SEVIS-ie i wydrukowac studentowi nowy formularz I-20 z informacja o zezwoleniu na odbycie stazu. Tylko wtedy pracodawca moze zatrudnic studenta zagranicznego na staz w ramach programu studiow.

Do odbycia opcjonalnej praktyki (optional practical training), czy to w trakcie studiow, czy po ich ukonczeniu, student musi zdobyc zezwolenie na prace z BCIS. Wystapic o zezwolenie mozna najwczesniej 120 dni przed oczekiwanym terminem rozpoczecia pracy (lub 90 dni przed koncem drugiego semestru nauki). Konczacy studia musza zlozyc podanie do BCIS przed data konca studiow zaznaczona na formularzu I-20 lub przed faktyczna data zakonczenia nauki (ktorakolwiek jest wczesniejsza). Natomiast sam staz moga rozpoczac w okresie 60 dni po skonczeniu studiow. Aby wystapic o zezwolenie na staz, student nie musi miec konkretnej oferty pracy.

Aby otrzymac zezwolenie na prace z BCIS, trzeba najpierw uzyskac poparcie Biura Studentow Zagranicznych na uczelni, nastepnie wyslac podanie do regionalnego biura BCIS (formularz I-765, dwa zdjecia, kopie wszystkich dotychczasowych formularzy I-20 z uczelni oraz aktualnego formularza I-20 z poparciem urzednika Biura Studentow Zagranicznych, kopie formularza I-94 i stron z paszportu zawierajacych dane osobiste i wize studencka oraz czek na 120 dolarow). Studenci starajacy sie o prace ze wzgledu na ciezkie warunki finansowe musza zalaczyc dodatkowo formularz I-538 oraz list z wyjasnieniem przyczyn ich aktualnej ciezkiej sytuacji finansowej oraz dlaczego musza ubiegac sie o prace poza kampusem. Studenci starajacy sie o staz w miedzynarodowych organizacjach musza zalaczyc formularz I-538 i list z organizacji z oferta pracy. Oczekiwanie na dokument zezwolenia na prace (EAD - Employment Authorization Document) moze trwac 6-12 tygodni. Dopiero po jego otrzymaniu student moze legalnie rozpoczac prace.

Praca na wizie J-1

Studenci zagraniczni na wizie J-1 moga legalnie podejmowac prace w nastepujacych sytuacjach:

1.	Praca na uczelni
2.	Praca poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej
3.	Staz akademicki (academic training) w trakcie lub po zakonczeniu studiow

W przypadku pracy na uczelni procedury sa takie same, jak na wizie F-1. Na prace poza uczelnia z powodu nieprzewidzianej, ciezkiej sytuacji finansowej oraz na staz akademicki zgode wydaje uczelniane Biuro Studentow Zagranicznych. W pierwszych dwoch kategoriach zatrudnienia obowiazuje ograniczenie do 20 godzin pracy tygodniowo podczas semestru i 40 w czasie wakacji. W przypadku stazu akademickiego praca moze byc na pelny etat nawet w trakcie roku akademickiego. Student moze sie o nia starac po skonczeniu pierwszego semestru nauki (chyba ze staz wymagany jest wczesniej w ramach programu studiow).

W przeciwienstwie do opcjonalnego stazu na wizie F-1, student na wizie J-1 starajacy sie o staz akademicki musi posiadac konkretna oferte pracy, a oferta ta musi byc scisle zwiazana z jego programem studiow. Student musi wystapic do sponsora wizy (w przypadku osob, ktorych koszt studiow pokrywa uniwersytet, sponsorem bedzie uczelniane Biuro Studentow Zagranicznych)** z podaniem o przyznanie prawa do stazu przed zakonczeniem studiow, a sam staz rozpoczac nie pozniej niz 30 dni po koncu nauki. Aby otrzymac zgode na staz, nalezy przedstawic nastepujace dokumenty: oferte pracy, list z wydzialu lub od doradcy akademickiego rekomendujacy staz, paszport z formularzem I-94, formularz DS-2019 (poprzednio IAP-66) oraz dokumenty finansowe (pokrycie kosztow studiow).

Limity praktyk

Limit praktyki (practical training) na wizie F-1 wynosi 12 miesiecy pracy w pelnym wymiarze godzin (albo 24 miesiace na pol etatu). Jako praktyka liczy sie nie czas rzeczywiscie przepracowany, ale laczny czas zezwolen na staz wydany przez BCIS (nawet jesli faktycznie student przepracowal tylko 2 z 4 miesiecy, na ktore uzyskal zezwolenie, z punktu widzenia BCIS wykorzystal juz 4 miesiace stazu).

Na wizie J-1 limit praktyki (academic training) wynosi nie wiecej niz miesiac praktyki na kazdy miesiac nauki, ale maksymalnie 18 miesiecy (czyli po studiach trwajacych 9 miesiecy mozemy pracowac kolejne 9, ale po czteroletnich studiach jedynie poltora roku). Wyjatkiem jest staz po studiach doktoranckich (post-doc), na ktorym mozna pracowac do 36 miesiecy. Kazdy okres praktyki, niezaleznie od tego, czy student pracowal na pelny, czy niepelny etat, odliczany jest od calkowitego limitu.

Wszystkie odbyte praktyki odliczane sa od naszego limitu. Jesli wiec student na wizie F-1 wykorzystal juz w czasie wakacji 2 miesiace praktyki, po ukonczeniu nauki moze legalnie pracowac jedynie 10 miesiecy.

Limit 12 miesiecy praktyki (18 na J-1) obowiazuje na danym poziomie studiow niezaleznie od zmian szkoly (czyli np. student, ktory wykorzystal 6 miesiecy na jednej uczelni na studiach bakalarskich i przetransferowal sie na inna uczelnie, ma do wykorzystania jedynie pozostale 6 miesiecy na tym poziomie studiow). Natomiast na kolejnym poziomie studiow (np. studiach magisterskich) otrzymuje prawo do nowych 12 miesiecy stazu.

Za duzo do stracenia

Przywileje statusu studenta: prawo do nauki, wieloletniego pobytu w USA, legalnej pracy, to zbyt wiele, by je tracic z powodu ignorancji lub lekkomyslnosci. Dlatego kazdy student z Polski powinien zapoznac sie ze swoimi prawami i obowiazkami i dbac o zachowanie statusu studenta. Wiele uczelni organizuje specjalne sesje informacyjne dla studentow zagranicznych. W wielu szkolach doradcy studentow zagranicznych prowadza obecnie sesje szkoleniowe na temat nowych obowiazkow zwiazanych z wprowadzeniem SEVIS-u. Warto sie na nie wybrac, aby potem uniknac nieprzyjemnosci ze strony BCIS i moc spokojnie dokonczyc studia.

Powyzszy artykul nie stanowi profesjonalnej porady prawnej.

* 1 kredyt jest odpowiednikiem 1 godziny wykladowej w tygodniu (typowy przedmiot to 3 kredyty)

** Wielu studentow na wizie J-1 jest sponsorowanych przez rzad USA (np. stypendysci Fulbrighta) lub rzady swoich krajow - w tych przypadkach zgoda na odbycie stazu udzielana jest przez przedstawiciela wlasciwego sponsora.

Organizacja Studentow Polskich w Nowym Jorku prosi o zglaszanie przypadkow odmowy przyznania wiz studenckich lub zamiany statusu z innego nieimigracyjnego na studencki. Mozna sie z nami skontaktowac podczas dyzurow telefonicznych w redakcji "Nowego Dziennika" we wtorki i czwartki w godz. 18:00-20:00 (212-594-2266, wew.16) lub e-mailem pod adresem: pso@pso-usa.org.

WIELKI BRAT - SEVIS

Student and Exchange Visitor Information System (SEVIS) to nowo wprowadzona baza danych wszystkich studentow zagranicznych (oraz naukowcow na wymianach) w USA. Wprowadzenie scentralizowanej bazy danych daje BCIS znacznie latwiejszy wglad do informacji o wszystkich osobach na wizach F, M i J przebywajacych w Stanach. Oznacza tez, ze BCIS moze reagowac nawet na drobne naruszenia przepisow wizowych.

Informacje zbierane przez BCIS w systemie SEVIS to wszystkie dane konieczne do wystawienia formularza I-20, a wiec:

1.	dane osobowe studenta i wszystkich osob zaleznych, aktualny adres,
2.	status wizowy,
3.	nazwa uczelni, program studiow, przewidziany termin skonczenia studiow,
4.	dane finansowe (koszt nauki i zrodla finansowania studenta).

 

W ciagu 21 dni od wydarzenia/ zmiany uczelnia musi wprowadzic nastepujace dane do SEVIS-u:

1.	naruszenie zobowiazan na wizie F-1/J-1 (wymagana liczba kredytow, srednia),
2.	nieskonczenie studiow w przewidzianym terminie,
3.	zmiana adresu lub nazwiska,
4.	wczesniejszy termin skonczenia studiow,
5.	akcje dyscyplinarne podjete przez szkole.

 

W kazdym semestrze i nie pozniej niz 30 dni po zakonczeniu rejestracji na zajecia, uczelnia musi zglosic do SEVIS-u:

-	czy student na F-1/J-1 jest zarejestrowany na zajecia,
-	czy sa studenci zagraniczni, ktorzy bez autoryzacji ze strony doradcy akademickiego i Biura Studentow Zagranicznych sa zarejestrowani na mniej niz pelny wymiar studiow,
-	aktualne adresy wszystkich studentow zagranicznych,
-	date nastepnej rejestracji na zajecia.

 

Kraj pochodzenia studentow zagranicznych w USA, 2000-01

	Kraj pochodzenia	Liczba studentow
1	Chiny	59 939
2	Indie	54 664
3	Japonia	46 497
4	Korea Poludniowa	45 685
18	Rosja	6858
31	Bulgaria	3270
35	Rumunia	2976
43	Polska	2432
63	Wegry	1174
65	Czechy	1112

Zrodlo: Institute of International Education

 

Uczelnie z najwieksza populacja studentow zagranicznych, 2000-01

	Nazwa uczelni	Liczba studentow
1	New York University	5399
2	University of Southern California	5321
3	Columbia University	4837
4	Perdue University (glowny kampus)	4469
5	Boston University	4443
14	University of Pennsylvania	3487
16	Harvard University	3377
18	Penn. State University (University Park)	3288
22	CUNY Baruch College	3135
24	Cornell University	3024

Zrodlo: Institute of International Education

Powyzszy artykul nie stanowi profesjonalnej porady prawnej.

Organizacja Studentow Polskich w Nowym Jorku prosi o zglaszanie przypadkow odmowy przyznania wiz studenckich lub zamiany statusu z innego nieimigracyjnego na studencki. Mozna sie z nami skontaktowac podczas dyzurow telefonicznych w redakcji "Nowego Dziennika" we wtorki i czwartki w godz. 18:00-20:00 (tel. 212-594-2266, wew. 16) lub e-mailem pod adresem: pso@pso-usa.org.