Najdroższy wieżowiec świata

Teren po zburzeniu wież World Trade Center 11 września 2001 roku jest od 10 lat wielkim placem budowy. Niestety, z powodu trudności dogadania się między różnymi agencjami i instytucjami, a także kłopotów z zebraniem funduszy, odbudowa postępuje powoli i jest droższa, niż szacowano.
Fakt, że koszty inwestycji są wyższe, niż planowano, jest czymś pospolitym. W przypadku tego projektu różnice są jednak ogromne. One World Trade Center miał początkowo kosztować 2 miliardy dolarów. Kolejny szacunek, z 2008 roku, opiewał na 3,1 miliarda; dziś mówi się o 3,8 mld.
Cały projekt ma kosztować aż 11 mld dol., z czego 3,4 mld pochłonie nowy (obecna jego siedziba jest tymczasowa) węzeł komunikacyjny.
Oprócz One World Trade Center, wysokiego na 1776 stóp, zwanego na początku Freedom Tower, budowany jest 4 World Trade Center. Pierwszy osiągnął wysokość 90 pięter na planowane 104, drugi – 61 z 72. Budowa kolejnych dwóch biurowców zostanie opóźniona z powodu braku popytu na tak ogromne powierzchnie biurowe. Przedłuża się budowa kosztującego 800 mln dol. muzeum, którego otwarcie planowano we wrześniu 2012 roku. Niepewny jest los Arts Center.
Z wyjątkiem 4 World Trade Center, budowanego za prywatne fundusze inwestora Larry'ego Silversteina, koszty odbudowy ground zero ponosi agencja Port Authority, zarządzana przez władze stanów Nowy Jork i New Jersey. Agencja ta czerpie fundusze m.in. z opłat za przejazdy mostami i tunelami oraz lotniskowych. Aby pokryć koszty tej drogiej inwestycji na dole Manhattanu, podniosła już te ceny i zapowiada dalsze podwyżki.
Dlaczego jednak koszty są tak ogromne? Jednym z powodów jest biurokratyczne skostnienie tej instytucji. Agencje rządowe, stanowe czy miejskie są tradycyjnie mniej efektywne niż firmy prywatne, hojniej też wydają pieniądze, niż czyniłby to prywatny inwestor. Kolejnym powodem jest nietypowy charakter inwestycji. Nie jest to tylko plan biznesowy, ale i decyzja polityczna. Budowa Freedom Tower miała być symbolem walki o zachowanie wolności w świecie, mimo zagrożeń ze strony terroryzmu. Decyzje o charakterze politycznym nie zawsze mają ekonomiczny sens.
Najwyższy budynek na świecie, wyższy o połowę od One World Center, Burdż Chalifa w Dubaju, kosztował tylko 1,5 miliarda. Być może ceny budowania są w Nowym Jorku wyższe. Ale też ta Wieża Wolności jest stawiana tak, jakby była symbolem strachu przed przyszłymi zagrożeniami. Licząca kilkanaście pięter jej podstawa to betonowa struktura pozbawiona okien, aby wytrzymała wybuch ładunków umieszczonych w ciężarówce. Szyby wind umieszczone są w skorupie z betonu i metalowych płyt, aby w przypadku takiego ataku jak przed 10 laty ciągle możliwa była ewakuacja.
Najdroższy wieżowiec świata? Może raczej: najwyższa forteca świata. Ale na pewno nie Wieża Wolności.