Nagrody za scenariusze lekcji o legendarnym kurierze

Projekt adresowany do polonijnych pedagogów zrodził się z inicjatywy Muzeum Historii Polski w Warszawie we współpracy z Centralą Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce i konsulatem RP w Nowym Jorku. Stanowił on część czteroletniego międzynarodowego programu “Jan Karski – niedokończona misja 2010-2014”, który powstał w 10. rocznicę śmierci Karskiego. Celem programu jest przywrócenie pamięci o czynach i o osobie Jana Karskiego w Polsce i na świecie.

W spotkaniu, które odbyło się 15 stycznia w konsulacie RP w Nowym Jorku, uczestniczyli nauczyciele i uczniowie polskich szkół dokształcających z Connecticut, New Jersey i Nowego Jorku.

Specjalnie na tę okazję przybyła z Polski dyrektor programu Ewa Wierzyńska, która zaraziła polonijnych pedagogów ideą promowania postaci legendarnego kuriera i jego uniwersalnego przesłania. W efekcie rozmów, przeprowadzonych z Dorotą Andraką, prezeską CPSD, w październiku 2010 r. odbyły się warsztaty dla nauczycieli i uczniów szkół polonijnych poświęcone osobie Jana Karskiego. Ich uczestnicy otrzymali wiele przydatnych w nauce i pracy materiałów. Nauczyciele wykorzystali je, przeprowadzając lekcje z młodzieżą w swoich szkołach.

“Kiedy rok temu na moim pierwszym spotkaniu z nauczycielami w metropolii nowojorskiej zaprezentowałam postać Karskiego, spotkałam się wówczas z tak życzliwym zainteresowaniem, że wiedziałam, iż są państwo w awangardzie i że Polska jest daleko z tyłu ze zrozumieniem, że Karski obok Kościuszki, Pułaskiego i Paderewskiego jest postacią z pierwszego rzędu bohaterów historii Polski, bo nie tylko dał on dowód swojego wielkiego bohaterstwa i swojej mądrości, ale postawił sobie za cel misję wychowania młodzieży, którą – mimo gorzkich doświadczeń edukacyjnych – przez 40 lat kontynuował” – powiedziała Ewa Wierzyńska, informując o genezie konkursu na scenariusz lekcji multimedialnej.

“To jest święto języka polskiego, polskiej historii, to jest święto Polski” – podkreśliła konsul generalna Ewa Juńczyk-Ziomecka, dziękując Dorocie Andrace za rozpropagowanie idei konkursu wśród polonijnych pedagogów i Ewie Wierzyńskiej za zmobilizowanie wielu osób po obu stronach oceanu do działania, aby Jan Karski znalazł się nie tylko formalnie w panteonie polskich bohaterów narodowych, ale żeby też zaistniał w pamięci zbiorowej społeczeństw.

Konsul podziękowała także nauczycielom, że zdecydowali się na udział w konkursie, którego tematyka wymagała dużego nakładu pracy i dogłębnych przemyśleń. “Uczyć dzieci, to znaczy uczyć się bez przerwy samemu. Sądząc po pracach, które przeszły również przez moje ręce, widziałam, ile wysiłku włożyliście, żeby się także uczyć”. – zaznaczyła.

Na konkurs napłynęło 11 scenariuszy lekcji z dziewięciu szkół dokształcających. Komisja w składzie: Kazimiera Ferenc, Monika Fryc, Danuta Rasztubowicz, wicekonsul Ewa Łukowicz-Oniszczuk oraz Wioletta Jusińska, prezes na okręg Connecticut, odpowiedzialna za konkurs z ramienia CPSD, przejrzała 202 strony konspektów i różnorodnych materiałów pomocniczych, jak: prezentacje, filmy, wywiady, teksty źródłowe, zdjęcia. Prace te zostały wcześniej zakodowane numerologicznie. Otwarcie kodów z nazwiskami odbyło się w dniu wręczenia nagród.

I miejsce i 800 dolarów nagrody jury przyznało Monice Karczmarczyk, nauczycielce szkoły im. Cyryla i Metodego na Greenpoincie, NY.

II miejsce i 700 dolarów zdobyła Sylwia Nowak, dyrektorka szkoły przy parafii Matki Bożej Różańcowej w Passaic, NJ.

III lokatę i 600 dolarów uzyskała Alina Zawojska, nauczycielka szkoły im. bł. Jerzego Popiełuszki w Derby, CT.

Nagrody ufundowała laureatom Centrala Polskich Szkół Dokształcających i Muzeum Historii Polski. Nagrodę specjalną w wysokości 500 dolarów, która przypadła w udziale Teresie Osadnik, dyrektorce szkoły im. Mikołaja Kopernika w Mahwah, NJ, sfinansował konsulat RP w Nowym Jorku.

Nagrodzona trzecią lokatą praca w swoim podsumowaniu stawia młodym ludziom filozoficzne pytanie, czy ludzkość popełniła wobec Żydów grzech zaniechania.

Scenariusz lekcji nagrodzony drugim miejscem, oparty na pomyśle sfotografowania się przy ławeczce Karskiego na Manhattanie, przekazuje uczniom ideę, że Karski to jeden z nas: Polak, katolik, emigrant, rozbitek życiowy. Jego bohaterstwo i zrozumienie dla tragedii narodu bez państwa, jakim byli wówczas Żydzi, to bohaterstwo jednego z nas.

W pracy nagrodzonej pierwszym miejscem przewija się przekonanie, że poprzez historię Karskiego można przekazać najważniejsze wątki wiedzy o holocauście.

“Wszystkie nadesłane prace, to nic innego niż świadectwo głębokiego przejęcia się postacią Jana Karskiego, której w sposób prosty i jednoznaczny określić nie można. Zadali sobie państwo trud zrozumienia, że historia Jana Karskiego jest bezcennym wprowadzeniem do tematu II wojny światowej, ponieważ jest sensacyjna w pewnym sensie, a z drugiej strony jest również znakomitym bezkonkurencyjnym wprowadzeniem do innego, jeszcze bardzo trudnego tematu stosunków polsko-żydowskich” – stwierdziła w podsumowaniu Ewa Wierzyńska.

W słowach skierowanych do obecnych na uroczystości uczniów szkół polonijnych konsul Ewa Juńczyk-Ziomecka, która osobiście znała Karskiego, podkreśliła, że bohaterowie to nie tylko osoby żyjące w zamierzchłych czasach. “Jeśli się ma szczęście, można ich spotkać we własnym życiu. Czasami tylko trzeba wysiłku, żeby ich dostrzec” – powiedziała.

Wyraziła też nadzieję, że nagrodzone scenariusze zostaną zaprezentowane na zbliżającym się XII Zjeździe Nauczycieli Polonijnych i Komitetów Rodzicielskich w Chicago, co spowoduje, że wysiłek pedagogów z metropolii nowojorskiej zmobilizuje do podobnego działania nauczycieli z innych okręgów. “Jestem pewna, że konsulowie RP w Chicago, w Las Vegas i Waszyngtonie również w tej dziedzinie z wielką mocą będą wspierać polonijnych nauczycieli”.

W czasie spotkania wyświetlono także film Disneya o Karskim “Posłaniec z piekła” (“Messenger from Hell”)*, któremu w polskojęzycznej wersji głosu użyczył znakomity aktor Maciej Stuhr. Film autorstwa rysownika Neala Adamsa, twórcy kultowych amerykańskich komiksów X-Mena i Batmana, przedstawia pasjonującą historię bohatera Podziemnego Państwa Polskiego, który ryzykując życie przedostaje się z okupowanej Polski do Anglii i USA, by przekazać światu świadectwo o zagładzie narodu żydowskiego na terenach okupowanej Polski.

Dzięki zastosowaniu nowatorskiej formy animowanego komiksu, łączącej w sobie elementy kreskówki, kroniki filmowej i fotografii “Posłaniec z piekła” porusza wyobraźnię, przedstawiając jednocześnie prawdziwą historię wojennych losów człowieka, który próbował zatrzymać Holokaust.

*Film w oryginale można oglądać na stronie internetowej: http://dep.disney.go.com/theyspokeout