WSZYSTKO O ŁĄCZONYCH EMERYTURACH (część 3.)

Polsko-amerykańska umowa o zabezpieczeniu społecznym umożliwia staranie się o amerykańskie świadczenia emerytalne nie tylko osobom na stałe zamieszkałym w USA.

Pani Krystyna z Krosna, jak to kobieta dyskretnie unika pytań o swój wiek, jednak przyznaje, że uprawnia ją do otrzymania świadczeń emerytalnych zarówno na

Czytaj także: Wszystko o łączonych emeryturach (część 1). Co jest w umowie polsko-amerykańskiej Wszystko o łączonych emeryturach (część 2). Świadczenia w USA w przykładach.

podstawie polskich, jak i amerykańskich przepisów. Polską emeryturę już zresztą ma. Niewielką, bo wobec ZUS mogła się wykazać jedynie 15 przepracowanymi latami, a więc minimalnym stażem pracy uprawniającym do otrzymania emerytalnych świadczeń. Kawałek życia spędziła w Nowym Jorku na "plejsowaniu", było to jeszcze w latach 80. Udało się jej "załapać" na amnestię dla nielegalnych imigrantów prezydenta Ronalda Reagana. Otrzymała zieloną kartę i w pełni legalnie przepracowała w USA pięć lat, sumiennie opłacając należne IRS podatki. W 1988 roku wróciła do Polski, z dość dużymi – jak na owe czasy – pieniędzmi: pobudowała dom, wykształciła dzieci. Dolary już dawno się rozeszły, pozostały jedynie emerytalne złotówki ledwo starczające na związanie końca z końcem. Czy po wejściu w życie polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym należą się jej świadczenia emerytalne z Social Security?

Przede wszystkim: to nie ma znaczenia, gdzie mieszka osoba kwalifikująca się do otrzymywania świadczeń łączonej emerytury na podstawie polsko-amerykańskiej umowy o zabezpieczeniu społecznym. Może się o nie starać zarówno pani Krystyna z Krosna, pani Ala z Greenpointu, jak i pani Lucyna, która uwiła sobie gniazdko w Hiszpanii przy rodzinie syna.
Czy pani Krystynie przysługuje emerytura Social Security na podstawie umowy?
Tak, bo dzięki zsumowaniu okresów legalnego zatrudnienia w Polsce i w USA ma o wiele więcej niż 40 przepracowanych kwartałów, uprawniających – zgodnie z amerykańskimi przepisami – do otrzymania emerytalnych świadczeń.
A w jaki sposób Social Security obliczy należne pani Krystynie świadczenia?
Zgodnie z zasadą proporcjonalności (szczegółowo omówiłem ją w poprzednich odcinkach): gdyby średnia zarobków uprawniała panią Krystynę do otrzymania świadczeń emerytalnych w wysokości 800 dolarów po przepracowaniu pełnych 40 kwartałów w USA – to za pięć rzeczywiście przepracowanych lat otrzyma ich połowę, czyli czterysta dolarów.
Mam jeszcze jedną dobrą wiadomość dla pani Krystyny. Po wejściu w życie polsko-amerykańskiej umowy nabyła prawa nie tylko do świadczeń emerytalnych Social Security, lecz zwiększenia polskich, wypłacanych przez ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zdecydował bowiem, że lata przepracowane w USA zwiększają tzw. podstawę, od której naliczana jest wysokość świadczeń emerytalnych wypłacanych na podstawie polskich przepisów. Proporcjonalnie, oczywiście, do lat pracy przepracowanych w Polsce (więcej o zasadach przyznawania polskich świadczeń na podstawie przepisów o łączonych emeryturach napiszę w kolejnym odcinku).
Pani Krystyna otrzyma więc nie tylko emerytalne dolary, lecz i więcej niż dotychczas emerytalnych złotówek.
Starania o amerykańskie świadczenia emerytalne pani Krystyna może rozpocząć w jednej z dwóch instytucji:

Albo


Otrzyma tam wszystkie potrzebne formularze. Może wypełnić je w języku polskim lub angielskim – to nie ma znaczenia. Polsko-amerykańska umowa wyraźnie stwierdza, że "wniosek lub dokument nie może być odrzucony wyłącznie z tego powodu, że został sporządzony w języku drugiej strony".
Myślę, że najwygodniej dla pani Krystyny będzie zwrócić się do oddziału ZUS w jej miejscowości, który będzie dalej pilotował jej starania o amerykańską emeryturę.

Pan Antoni jest rolnikiem. Mieszka w województwie małopolskim w pobliżu Nowego Targu. Miejsce zamieszkania pozwala podejrzewać, że miał w swoim życiu kilkuletni epizod pracy w USA. W rzeczy samej – spędził dziesięć lat w Chicago przy rodzinie brata, amerykańskiego obywatela. Brat panu Antoniemu nie popuścił, zmusił go, by opłacił prawnika, wystarał się o zieloną kartę i po zakończeniu każdego z aż ośmiu legalnie przepracowanych lat – rozliczał się z podatków. "Jeszcze mi kiedyś za to podziękujesz" – mówił. Jednak pan Antoni tęsknił za Polską, wrócił więc w rodzinne strony, kiedy zarobił dolary. Zielona karta leży w szufladzie, jej ważność już dawno wygasła. Z bratem od kilku lat nie rozmawia, bo "rozeźlił się" o te dolary, które za namową brata oddawał amerykańskiemu fiskusowi. I po co? No, ale czy teraz, po wejściu w życie polsko-amerykańskiej umowy, to całe rozliczanie się z podatków wreszcie zaprocentuje, czy panu Antoniemu należą się świadczenia emerytalne z Social Security?

Zacznijmy od tego, co by było, gdyby…

•  Gdyby pan Antoni brata nie słuchał i nie wystarał się o zieloną kartę – to może by i przywiózł więcej dolarów do Polski, lecz przebywałby w Ameryce nielegalnie i żadne świadczenia emerytalne by mu się nie należały;
• Gdyby pan Antoni brata nie słuchał i nie rozliczał się z podatków, pracowałby tylko na cash – to żadna emerytura by mu się również nie należała. Bo do nabycia prawa do amerykańskich świadczeń nie wystarczy legalny pobyt w Ameryce. Otrzymają je wyłącznie te osoby, które po pierwsze – przebywały w Ameryce legalnie, a po drugie – rozliczały się z amerykańskim fiskusem.

Jeszcze raz: Nie wystarczy legalnie przebywać w USA, by nabyć prawa do amerykańskiej emerytury. Przypominam, że wysokość świadczeń emerytalnych danej osoby administracja Social Security oblicza na podstawie podatków przekazywanych do IRS albo przez nią samą (jeśli pracuje jako np. independent contractor), albo przez jej pracodawcę. I przepisy o łączonych emeryturach tej zasady nie zmieniają!
Pan Antoni jednak brata posłuchał i po wejściu w życie polsko-amerykańskiej umowy nabył uprawnień do otrzymywania wypłacanych przez Social Security świadczeń na podstawie przepisów o łączonych emeryturach. To nie ma znaczenia, że jego zielona karta już straciła ważność. Liczy się to, że była ważna, kiedy przebywał i pracował w USA.
Wyszło na to, że pan Antoni będzie musiał brata przeprosić i mu podziękować. Jak? Po góralsku oczywiście.
Pan Antoni jako rolnik starania o amerykańskie świadczenia rozpocznie nie w ZUS – tylko w KRUS.
Szczęśliwie dla niego zarząd KRUS załatwianie świadczeń z Social Security powierzył oddziałowi w Nowym Sączu, oto jego adres:
Wnioski o amerykańskie świadczenia należne na podstawie przepisów o łączonych emeryturach można składać również w innych placówkach KRUS – których pracownicy przekażą je następnie do oddziału w Nowym Sączu.

Porozmawiajmy o emeryturach

Tematowi "Emerytura w USA czy w Polsce?" – poświęcone będą dwa spotkania z Elżbietą Baumgartner, autorką wielu książek-poradników poświęconych domowym finansom i sprawom bytowym imigrantów oraz wieloletnią współpracowniczką "Nowego Dziennika".
Na spotkaniu omówione będą następujące tematy: Jak przygotować się do emerytury? Emerytura w Polsce i w USA w świetle nowej umowy polsko-amerykańskiej obowiązującej od 1 marca 2009 r. Powrót do Polski i jego finansowe, podatkowe oraz spadkowe konsekwencje.
• sobota, 6 czerwca 2009 r., 6 wieczorem. 145 Java Street, Greenpoint, Brooklyn NY 11222. Donacja: 10 dol. Informacje w redakcji Poradnika "Sukces": 1(718) 224-3492, www.PoradnikSukces.com.
• piątek, 12 czerwca 2009 r., 7 wieczorem, Polska Fundacja Kulturalna, 177 Broadway, Clark, NJ Donacja: 10 dol. Informacje w redakcji Poradnika "Sukces": 1 (718) 224-3492, www.PoradnikSukces.com.

Komentarze:
Name: mk	Date: 2009-06-03 00:37:16
USA konfiskuje przeznaczona do zniszczenia karte Social Security w objektach INS w Helenie w Montanie: Moja deportacja z USA w czerwcu 2007: h ttp.//mkk.blox.pl h ttp://w ww.poradniksukces.com/jmainp/index.php?option=com_joomphpbb&Itemid=60
Name: xio	Date: 2009-06-03 00:56:44
Zanim zglosimy chec pobierania swiadczen emerytalnych za dochody uzyskane w USA nalezy zdac sobie sprawe z w ten sposb zglaszamy tez te dochody Polskiemu fiskusowi. Przy dochodzie narodowym 17400 na glowe mieszkanca w Polsce w porownaniu do Amerykanskiego 46000 dochody w USA nawet z prac na przylowiowe "czarno" sa czesto gigantyczne w porownaniu z wysokimi stanowiskami jak ksiegowa lub Profesor w Polsce nawet z pospolitej pracy fizycznej. Zanim dostaniemi Polska czy amerykanska emeryture w Polsce od tych dochodow mozemy sciagnac na siebie fiskusa na zobowiazania finansowe powyzej pol miliona dolarow jesli dodamy odsetki od lat podczas ktorych podtrzymywalismy np. meldunek w Polsce i to na stare lata.
Name: Josek	Date: 2009-06-03 06:26:44
xio piszesz wierutne bzdury...zaleglosci podtakowe w Polsce siegaja wylacznie 5 lat wstecz i to liczone nie od powrotu z USA ale od np. dzis.Wiec jezeli ktos wrocil w roku 2003 to polski fiskus moze mu polatac kolo tylka, bo jego zaleglosci przedawnily sie z dniem 31.12.2008
Name: xio	Date: 2009-06-03 06:39:36
Jednak zaczynajac prace dzisiaj to jeszcze 5 lat. Przezorny zawsze ubezpieczony.
Name: M-27	Date: 2009-06-03 09:19:33
Spekulacja mieszkaniami lepsza od pracy w USA. Malo kto sobie zdaje sprawe ze ceny mieszkan w Polsce (i to tez w najbardziej szarych blokach z wielkiej plyty) wzrosly od 1965 roku pietnascie tysiecy razy. Zamiast pracowac w USA lepiej bylo z czarnorynkowych dolarow kupic kilka mieszan i czekac do teraz albo jeszcze 20 lat kiedy to z cen w Niemiczech moga wzrosnac jeszcze 10 razy. jescze w 1991 mozna bylo kupic warte dzis pol miliona zlotych 50 metrowe mieszanie za niecaly 1000 dolarow USA. Tabela cen mieszan w nowych zlotych od 1995 h ttp://mekk.waw.pl/mk/mieszkanie/mieszkanie_premia_tabela
Name: Ciekawski	Date: 2009-06-03 14:19:59
Co u licha jest to "plejsowanie"?
Name: Limes	Date: 2009-06-03 17:03:38
@Ciekawski Tez jestem tego ciekaw. Bo dla autora artykulu to chyba jakies oczywiste okreslenie czynnosci.
Name: byly student pani Eli	Date: 2009-06-03 22:48:03
"Plejsowanie" to chyba okreslenie sprzatania mieszkan lub biur (takze pracowac na "ofisach" from "office").
Name: anonymous	Date: 2009-06-05 03:27:13
Warto zdac sobie sprawe porownujac dochod narodowy na glowe mieszkanca w NIemczech 34000 do dochodu w RP 174000 ze ceny mieszkan w Polsce w ciagu nastepnych 20 lat wzrosna wniskujac z RFN i historii cen w Polsce okolo 2-10 razy. Majac pieniadze zarobione z pracy na czarno nalezy zamiast martwic sie emerytura zainwestowac w nieruchomosc w Polsce i ja "wysiadywac". ceny nieruchomosci w Polsce wzrosly od 1965 (0.25 nowego zlotego za 1 m2) czterdziesci tysiecy (sic ! czterdziesci tysiecy razy) tabela: mekk.waw.pl/mk/mieszkanie/mieszkanie_premia_tabela
Name: EWA	Date: 2009-06-05 12:45:55
czy moze mi ktos odpowiedziec na to pytanie. pracowalam w USA 4 lata w zakladzie na legalny nr.SS na swoje nazwisko,rozliczalam sie z podatkow ale nie mialam i nie mam zielonej karty.wrocilam do polski w 2oo4 roku.czy to znaczy ze te lata nie wlicza mi sie do polskiej emerytury??????????
Name: gala	Date: 2009-06-06 03:19:50
p ewo to sie na dzien dzsiejszy wlicza prosze pojsc do zusu wypelni pani druk i za te lata jak bedzie pani miala 60 lat to cos pani sie nalezy ,u nas trzeba pracowac 20 lat zeby dostac emeryture a w ameryce 10 powodzenia
Name: EWA	Date: 2009-06-07 23:15:15
DROGA P. GALO JA MAM TERAZ 49 LAT ,MIESZKAM NA WSI CZY JA MAM ISC Z TYM DOKUMENTEM Z SOC. SEC. ILE ZAROBILAM I ZAPLACILAM PODATKOW W USA DO KRUS-u CZY DO ZUS-u I KIEDY???? CZY NIE BEDE UKARANA W POLSCE ZA TE LATA PRACY W USA ZA PODATKI. BARDZO DZIEKUJE ZA DOBRA WIADOMOSC I SZYBKA ODPOWIEDZ.
Name: Maria.	Date: 2009-06-08 16:32:21
Bardzo trudno jest sie dowiedziec to trzeba zrobic w USA zeby dosatc emeryture w Polsce jesli nie ma sie tam wypracowanych 20 lat. Po wielu trudach dowiedzialam sie ze trzeba w lokalnym biurze SSA wypelnic forme 24-90. Szkoda ze pan Amatys tego nie napisal. Czy ktos z czytalnikow juz to zalatwal?
Name: Michal	Date: 2009-06-08 17:53:36
Autor zaznaczyl przeciez, ze pozyskiwaniu polskich swiadczen emerytalnych - na podstawie porozumienia o laczonych emeryturach - bede poswiecone kolejne odciknki cyklu.
Name: Maria	Date: 2009-06-09 09:40:40
Dziekuje bardzo Panie Michale za przypomnienie. Czekam z niecierpliwoscia na nastepny artykul

loc