Największą przeszkodą dla imigrantów (jak również dla absolwentów) jest brak amerykańskiego doświadczenia.
Pracodawcy chcą ludzi, którzy pracowali już w danym resorcie. Nie chcą tracić czasu na przyuczanie, co w niektórych zawodach zajmuje miesiące, a nawet lata. Niechęć do początkujących jest widoczna już w ogłoszeniach, które zdecydowanie podkreślają: "No entry position". Firmy nie chcą być zalewane przez nieodpowiednie podania. Nowicjusze często szukają pracy miesiącami, a nawet latami. Nie mogą znaleźć pierwszej pracy w wyuczonej dziedzinie, gdyż nie mają doświadczenia, a nie mają doświadczenia, bo nikt ich nie chce przyjąć. I tak kółko się zamyka.
Powiedzmy, że szukasz pracy. Masz fachowo napisane resume i list przewodni, rozsyłasz je w dziesiątki miejsc – i ciągle nie ma odzewu. Z powodu recesji konkurencja na rynku pracy jest ostrzejsza niż kiedykolwiek. Słyszysz powtarzające się odpowiedzi, że nie masz w swojej dziedzinie wystarczającego amerykańskiego doświadczenia. Oto kilka sugestii, jakie się mogą przydać.

PRACUJ SPOŁECZNIE
Jeżeli rzeczywiście chcesz się wykazać, ale nikt nie chce ci za to płacić (przynajmniej na razie), to zacznij pracować za darmo.
Amerykańscy pracodawcy doceniają zalety wolontariatu – pracy wykonywanej z własnej woli i bez zapłaty. Postrzegają go jako dowód motywacji i przedsiębiorczości, sposób na wyrobienie umiejętności pracy w zespole i zdolności rozwiązywania problemów. Wiele amerykańskich korporacji akceptuje wolontariat jako część historii zatrudnienia na podaniu kandydata. Osoba z długą historią służby dla lokalnej społeczności, zbierania pieniędzy na charytatywne cele (fundraising) i innej pracy społecznej wyróżnia się z tłumu, jako ktoś, kto ma szerokie zainteresowania, niewyczerpaną energię i chęć wnoszenia wkładu dla dobra ogółu.
Zacznij udzielać się społecznie w kościele, szkole twego dziecka czy w polonijnej organizacji. Wszystkie te instytucje potrzebują pomocy. Poradnik "Sukces" chętnie da zajęcie wolontariuszom, którzy potrafią pisać.
Setki firm i instytucji w USA mogą skontaktować cię z organizacjami szukającymi ochotników. Znajdziesz je na białych stronach (White Pages) pod hasłem “Voluntary Action Center”, “Volunteer Information and Referral”, albo na żółtych stronach (Yellow Pages) pod “Social Services” lub “Community Organizations”.
W sieci udaj się do: http://my.charityfocus.org lub http://www.nycares.org.

ZOSTAŃ “WOLNYM STRZELCEM”
Praca na własny rachunek (freelancing) jest dobrym sposobem na pozyskanie amerykańskiego doświadczenia. Komputerowcy mogą nawiązać kontakt z firmami konsultacyjnymi i pisać programy na swoich pecetach w domu. Mogą pracować dla prywatnych klientów, ucząc ich użytkowania popularnego oprogramowania czy naprawiając komputery. Przyszły księgowy może prowadzić księgi małych biznesów i rozliczać podatki dla ludności. To doświadczenie niekoniecznie zapewni mu posadę głównego księgowego, ale z pewnością pomoże w rozpoczęciu kariery.
Odwiedź www.elance.com – witrynę, gdzie usługobiorcy (firmy i osoby prywatne) znajdują usługodawców specjalizujących się w różnych dziedzinach. Jeżeli masz poszukiwane umiejętności, które da się świadczyć na odległość, to możesz je sprzedać na Elance.com.
Celem pracy na własny rachunek czy pracy społecznej jest nie bezpośredni zysk, lecz zdobycie umiejętności, poznanie ludzi, zaznajomienie się z branży i zdobycie amerykańskiego doświadczenia.

PRAKTYKI ZAWODOWE I PRACA NA STUDIACH
Jeżeli uczęszczasz na amerykańską uczelnię i masz okazję pracować na terenie szkoły – to skorzystaj z niej. To nie musi być ambitna praca – dowolne zatrudnienie jest lepsze od żadnego.
Uczelnie potrzebują asystentów do pracy w laboratoriach, salach komputerowych czy bibliotekach, a także pomocników w stołówkach i akademikach. Niektóre uczelnie pośredniczą w załatwianiu praktyk zawodowych (internships) w pobliskich firmach. I tak, inżynier chemik, który przepracował jeden czy dwa semestry w laboratorium, będzie miał przewagę nad swoim mniej przedsiębiorczym kolegą, który nie przepracował ani dnia w swoim życiu.
Dlaczego pracodawcy doceniają pracę podczas studiów? Dlatego, że pokazuje ona, że młody człowiek jest zaradny, pracowity i potrafi połączyć kilka obowiązków: studia w pełnym wymiarze czasu i pracę zarobkową. Przedsiębiorczość i pracowitość są w cenie na rynku pracy.
Po odbytej praktyce, stażu czy wolontariacie poproś o referencje, które wzbogacą twój zawodowy życiorys.

ZACZNIJ PONIŻEJ POPRZECZKI
Nie mając zadowalającej historii zawodowej czasem warto zacząć pracę w swojej dziedzinie na niższym szczeblu, by zdobyć doświadczenie i z biegiem czasu piąć się do góry. Gdy szef się na tobie pozna, może dać ci bardziej odpowiedzialne zadania, by wykorzystać twoje umiejętności i entuzjazm. A jeżeli nie, to przynajmniej będziesz miał na na resume pracę w swojej dziedzinie i będzie ci łatwiej znaleźć bardziej ambitne zajęcie.

PRZYGOTUJ DOBRE REFERENCJE
Wolontariat, praca na własny rachunek czy tymczasowe zajęcie pozwolą ci zbudować sieć znajomych, którzy mogą dać ci dobre referencje. Można wyróżnić trzy rodzaje referencji.
Bądź gotów podać podstawowe dane osoby, która dostarczy referencji: jej nazwisko, zawód, numer telefonu, jak długo się znacie i jaki jest rodzaj waszej znajomości.
Personel działu kadr dużych zakładów pracy może sprawdzić referencje, by uniknąć ewentualnej odpowiedzialności. Będą wypatrywać braku spójności w informacjach zaprezentowanych przez ciebie a tych podanych przez osobę wystawiającą opinię. Z drugiej strony, przyszły szef niekoniecznie weźmie referencje pod uwagę, wie bowiem, że zakłady pracy nie wystawiają negatywnych opinii w obawie przed prawną odpowiedzialnością.
Jako nowicjusz na amerykańskim rynku pracy, zbieraj zaświadczenia (opinie, listy rekomendacyjne, opisy swoich osiągnięć) w każdej możliwej sytuacji związanej z pracą szkolną, społeczną czy zawodową, bo mogą się przydać w przyszłości.

UDOKUMENTUJ SWOJE ZAGRANICZNE DOŚWIADCZENIE
Postaraj się udowodnić, że twoje polskie doświadczenie zawodowe jest równie dobre, jak amerykańskie.
Dobry pomysł: Przygotuj swoje portfolio. Portfolio to teczka ze zbiorem prac, przygotowana do okazania potencjalnym klientom czy pracodawcom. Przeważnie portfolio przygotowują artyści, architekci czy projektanci, lecz i inni profesjonaliści mogą zaprezentować próbki swoich prac, by pokazać swoje umiejętności. Na przykład, pracownik budowlany może pokazać zdjęcia budynków i konstrukcji, przy których pracował. Szwaczka może mieć na sobie sukienkę własnej roboty. Piekarz może pokazać zdjęcia własnych chlebów i ciast, a pracownik biurowy – broszury czy raporty, które pomógł napisać, albo zdjęcia imprez, które zorganizował.
Jeżeli kiedyś został napisany artykuł o twoich osiągnięciach albo o sukcesach twej firmy, do których się walnie przyczyniłeś, załącz jego kopie, nawet gdy jest on w obcym języku. Dołóż tłumaczenie. Włóż wszystko do ładnej teczki i pokaż rozmówcy, gdy spyta o twoje zawodowe osiągnięcia. Natychmiast wyróżnisz się z tłumu! Zostaw teczkę rozmówcy, a z pewnością dobrze cię zapamięta. Możesz być pewny, że jeżeli twoje umiejętności pokrywają się z zapotrzebowaniem pracodawcy, nie będzie on miał za złe, ze zawodowe doświadczenie uzyskałeś za granicą.
Ponadto, skoro angielski jest twoim drugim językiem, portfolio wyeliminuje konieczność długiego monologu i sprawi, że będziesz się czuł pewniej.

UMIEJ SIĘ SPRZEDAĆ
W kulturze wielu krajów dobre maniery wymagają skromności. W USA również warto być skromnym, ale nie podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Jeżeli ty nie sprzedasz siebie, to nikt tego nie zrobi za ciebie. Z drugiej strony, nie bądź chwalipiętą – jeżeli pracowałeś nad jakimś grupowym projektem w przeszłości, to nie przypisuj sobie wszystkich zasług, ale podkreśl swoją ważną rolę albo kierownictwo.
Mów otwarcie i konkretnie o swoich osiągnięciach. Bądź gotów dać konkretne przykłady: jak pomogłeś zwiększyć wydajność pracy, jak zaspokoiłeś potrzeby ważnych klientów, jak pozyskałeś nowych i jaki jeszcze wniosłeś wkład w poprzednim przedsiębiorstwie. W miarę możliwości posłuż się liczbami. Na przykład, podwyższyłeś sprzedaż o 20 procent, przysłużyłeś się do skończenia projektu o miesiąc przed terminem, przysparzając firmie "x" oszczędności.
Twój rozmówca może cię spytać o twoje słabe strony. Nikt nie jest perfekcyjny, więc można się przyznać do słabości, ale w pozytywny sposób. Odpowiedz szczerze, zilustruj, jak próbujesz przełamać swoje braki. Na przykład, twoim minusem może być krótkie amerykańskie doświadczenie, ale wtedy wskaż na podobne doświadczenie zdobyte w Polsce i fakt, że szybko się uczysz.

PODSUMOWANIE
Warunkiem otrzymania dobrej pracy w USA jest posiadanie doświadczenia zawodowego, najlepiej amerykańskiego. Zdobądź je przez wolontariat, pracę na własną rękę, tymczasowe zatrudnienie czy nawet pracę poniżej swoich możliwości, jeżeli jest w dziedzinie, do której chcesz się przebić. Pomoże ci to zbudować sieć znajomych, znaleźć osoby, które dadzą ci referencje, oraz zdobyć osiągnięcia, którymi będziesz się mógł okazać, by w końcu dostać posadę, o jakiej marzysz.

Elżbieta Baumgartner jest autorką wielu książek-poradników o profilu finansowym i konsumenckim, m.in. książki pt. “Otwieram biznes” i “Praca w Ameryce” (po 25 dol. plus 3 dol. za przesyłkę, 255 Park Lane, Douglaston, NY 11363, tel. 718/224-3492, www.PoradnikSukces.com).

loc